[Presidenti amerikan Donald Trump takohet me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky më 8 korrik në margjinat e samitit të NATO-s në Ankara. Imazhi simbolik.]
Sipas një raporti, prodhimi i raketave Patriot për Ukrainën mund të startojë fillimisht në Gjermani. Cilët prodhues po merren në konsideratë – dhe ku?
Nga Berliner Zeitung / 11.07.2026, 10:12
Prodhimi i raketave Patriot i premtuar nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump për Ukrainën mund të mos fillojë fillimisht në Ukrainë, por në Gjermani ose në një vend tjetër evropian.
Sipas informacionit të marrë nga Reuters, dy persona të njohur me negociatat pohojnë se, për arsye sigurie, raketat e reja interceptuese fillimisht do të prodhohen jashtë Ukrainës. Prodhimi mund të zhvendoset në Ukrainë vetëm pasi të mbarojë lufta.
Raketat Patriot për Ukrainën: Prodhimi mund të zhvendoset në Bavari
Në samitin e NATO-s në Ankara, të mërkurën, Trumpi i premtoi Presidentit ukrainas Volodymyr Zelenskyy se do t’i lejonte Ukrainës të licenconte prodhimin e raketave Patriot. Megjithatë, detajet mbeten të paqarta. Presidenti amerikan pranoi se nuk kishte folur më parë me prodhuesit Raytheon dhe Lockheed Martin. Sipas Reuters, Zelenskyy tha të enjten se donte që prodhimi të fillonte në Ukrainë “sa më shpejt të jetë e mundur”.
Gjermania tashmë ka zinxhirin e vet të prodhimit për raketat interceptuese PAC-2. Prodhuesi amerikan Raytheon, dega gjermane e të cilit është e vendosur në Freising, Bavari, arriti një marrëveshje në vitin 2024 me kompaninë evropiane të mbrojtjes MBDA për të prodhuar të ashtuquajturat raketa GEM-T për sistemin Patriot në Gjermani. Megjithatë, dërgesat e para nuk priten deri në fillim të vitit 2027. Bisedimet për prodhimin gjerman të raketave më moderne PAC-3 nga Lockheed Martin deri më tani kanë qenë të pasuksesshme.
Në mënyrë specifike, çdo prodhim i mundshëm ka të ngjarë të mbështetet kryesisht në vendet ekzistuese në Bavari. Në Schrobenhausen, ndërmarrja e përbashkët COMLOG, një ndërmarrje e përbashkët midis Raytheon dhe MBDA, tashmë po zgjeron prodhimin e raketave Patriot GEM-T. Në Aschau am Inn, Bavaria e Epërme, dega e MBDA-së, Bayern-Chemie, po zgjeron njëkohësisht prodhimin e motorëve të raketave.
Prodhimi i raketave Patriot ka të ngjarë të zgjasë të paktën një vit. Edhe me një marrëveshje të shpejtë, objekti i ri i prodhimit nuk ka gjasa t’i ofrojë shumë lehtësim të menjëhershëm Ukrainës. Ngritja e një linje prodhimi, gjetja e furnizuesve dhe sigurimi i komponentëve të pakët kërkojnë kohë.
“Do të habitesha shumë nëse do të zgjasin më pak se dymbëdhjetë muaj”, tha për Reuters eksperti i raketave Fabian Hoffmann i Institutit Norvegjez për Studime të Mbrojtjes. Ai madje parashikon një periudhë fillestare “dukshëm më të gjatë”.
Një sistem raketash mbrojtëse ajrore Patriot i gatshëm për luftë i Forcave të Armatosura Federale Gjermane. Forcat e Armatosura Federale Gjermane i kanë blerë sistemet e tyre Patriot nga SHBA-ja për dekada të tëra.
Situata për Ukrainën është kritike. Patriot është aktualisht i vetmi sistem në arsenalin e saj i aftë të kapë raketat balistike ruse. Sipas shifrave ukrainase, vetëm katër nga 54 raketat balistike të vendosura janë shkatërruar këtë muaj. Zelenskyy pret një dërgesë tjetër të raketave interceptuese PAC-3 nga SHBA-ja në ditët në vijim. Megjithatë, kjo ka të ngjarë të lehtësojë mungesën kronike vetëm përkohësisht.
Numri i kufizuar i raketave në dispozicion e detyron Ukrainën të bëjë zgjedhje të vështira: qytetet e mëdha, termocentralet, fabrikat e armëve dhe instalimet ushtarake nuk mund të mbrohen të gjitha njëkohësisht. “Ju mund të mbroni vetëm një pjesë shumë të vogël të objektivave që dëshironi të mbroni”, tha Hoffmann.
Iskander dhe Kinzhal: Prodhimi i raketave të Rusisë tejkalon furnizimet perëndimore
Mospërputhja është e madhe. Ekspertët vlerësojnë se Rusia prodhon të paktën 700 deri në 800 raketa balistike Iskander dhe Kinzhal çdo vit. Për të siguruar një përgjim të suksesshëm, tre raketa interceptuese Patriot shpesh vendosen kundër një rakete të vetme hyrëse. Me ritmin aktual të prodhimit rus, kjo teorikisht do të kërkonte rreth 2,400 raketa interceptuese në vit.
Industria perëndimore është larg këtij niveli. Lockheed Martin dorëzoi pak më shumë se 600 raketa PAC-3 vitin e kaluar. Prodhimi vjetor parashikohet të rritet në afërsisht 2,000 deri në vitin 2030. Sipas Hoffmann, një fabrikë shtesë për Ukrainën mund të prodhojë potencialisht 200 deri në 300 raketa në vit.
Një raketë ruse Iskander-M po përgatitet për lëshim gjatë një demonstrimi në Forumin Ndërkombëtar Teknik Ushtarak ARMY-2016 në Parkun Patriot të Forcave të Armatosura Ruse.
“Edhe me një strukturë prodhimi të licencuar në Ukrainë, arritja e këtij numri do të jetë shumë, shumë e vështirë, nëse jo e pamundur”, tha eksperti.
Kësaj i shtohet edhe sfida teknike. Sistemet mbrojtëse kundër raketave që udhëtojnë me shpejtësi shumë herë më të madhe se shpejtësia e zërit janë ndër fushat më të kërkuara të prodhimit të armëve. Këshilltari ukrainas i mbrojtjes Serhiy Beskrestnov paralajmëroi se është e paqartë se sa shpejt furnizuesit mund të zgjerojnë prodhimin e komponentëve të rrallë.
Zelenskyy tashmë po kërkon një Plan B
Prandaj, Ukraina po ndjek njëkohësisht alternativa evropiane. Vetë Zelenskyy foli për nevojën për një “Plan B”. Shpresat janë varur, ndër të tjera, në projektin Freya nga kompania ukrainase Fire Point. Partnerët evropianë do të furnizojnë teknologji radari, lidhje të dhënash dhe sisteme për kapjen e objektivave. Fire Point shpreson që një alternativë më e përballueshme ndaj sistemit të raketave Patriot mund të jetë gati para fundit të vitit, sipas planeve.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se projekti është teknikisht i rrezikshëm. Jack Watling i institutit britanik të kërkimit RUSI e përshkroi Freya si një projekt ambicioz dhe me rrezik të lartë që, por nëse ka sukses, mund të sjellë përfitime të mëdha.
Një tjetër mundësi është sistemi evropian i mbrojtjes ajrore SAMP/T NG, i zhvilluar nga ndërmarrja e përbashkët Eurosam, një bashkëpunim midis MBDA dhe kompanisë franceze Thales. Sipas Watling, kjo do të kërkonte kryesisht modifikime teknike dhe kalibrim të radarit. Zelenskyy ka deklaruar se shpreson për dërgesa të shpejta nga Franca. [Përktheu: ISHGJ]
