Nga Dan GASHI / Njujork
Fushata për zgjedhjet afatmesme të vitit 2026 është intensifikuar ndjeshëm, duke u bërë gjithnjë e më agresive dhe e kushtueshme.
Këto zgjedhje përfaqësojnë një udhëkryq kritik me rreziqe të larta për administratën aktuale. Duke qenë se partia e presidentit zakonisht humbet terren gjatë zgjedhjeve të mesmandatit, rezultati do të përcaktojë nëse vrulli aktual legjislativ do të vazhdojë, apo vendi do të kalojë në një periudhë të “qeverisjes së ndarë”.
Pikat kryesore të këtij procesi: Referendum për Presidentin
- Zgjedhjet shërbejnë si një “karton vlerësimi” për politikat e administratës, veçanërisht lidhur me ekonominë, tarifat dhe inflacionin.
- Kontrolli i Kongresit: Do të përcaktohet nëse Republikanët do të ruajnë kontrollin e plotë, apo nëse Demokratët do të marrin njërën prej dhomave (Dhomën e Përfaqësuesve ose Senatin).
- Fuqia legjislative: Një fitore e opozitës do t’i jepte asaj fuqinë e hetimit (subpoena) dhe mundësinë për të bllokuar nismat kryesore ligjore të presidentit.
- Ndryshimi i hartave: Për shkak të ridizajnimit të zonave elektorale (gerrymandering), disa shtete kyçe mund të ndryshojnë balancën e fuqisë, pavarësisht votës popullore.
Ndikimi i miliarderëve
Deri më tani, pesëdhjetë familje miliardere kanë shpenzuar 433 milionë dollarë për të ndikuar në zgjedhjet e vitit 2026 — dhe ky është vetëm fillimi. Sipas organizatës Americans for Tax Fairness (ATF), rreth 80% e këtyre fondeve kanë shkuar për kandidatët republikanë dhe grupet konservatore. Miliarderët janë në rrugë të mbarë për të thyer rekordin e tyre prej 1 miliard dollarësh, me një rritje eksponenciale të shpenzimeve që pritet me afrimin e nëntorit.
Në majën e kësaj piramide qëndron Elon Musk, i cili ka kontribuar me rreth 71 milionë dollarë për të mbështetur kandidatët pro-Trump. Ai ndiqet nga Jeff Yass, i cili ka investuar 55 milionë dollarë, përfshirë 16 milionë drejtpërdrejt për MAGA Inc. Vetëm shtatë kontribuuesit kryesorë përbëjnë gati gjysmën e shumës totale (211 milionë dollarë).
Kthimi i investimit dhe kostot sociale
Ky financim shihet si një investim me kthim të lartë: ligji tatimor i miratuar vitin e kaluar favorizon ndjeshëm shtresën më të pasur, duke u siguruar atyre përfitime prej 1 trilion dollarësh gjatë dekadës së ardhshme. Ndërkohë, miliona njerëz rrezikojnë të humbasin kujdesin shëndetësor dhe ndihmën ushqimore.
Ndikimi i parasë në politikë ka pësuar një rritje marramendëse: nga 16.6 milionë dollarë në vitin 2008, në 3 miliardë dollarë në vitin 2024, një rritje prej 12,000% (e përshtatur me inflacionin). Protestat “No Kings” (Jo Mbretër), që zhvillohen këtë të shtunë, më 28 mars, kërkojnë reformimin e sistemit tatimor dhe të financimit të fushatave. Siç u shpreh David Kass nga ATF: “Është më e rëndësishme se kurrë të reformojmë ligjet për financimin e fushatave dhe sistemin tatimor, në mënyrë që asnjë miliarder të mos mund të blejë një kurorë.”
