8 janar 2026
Ushtarët danezë do të “qëllojnë të parët, pastaj të bëjnë pyetje kush është më vonë” në rast të një pushtimi amerikan të Grenlandës, konfirmoi Ministria daneze e Mbrojtjes. Rregullat e angazhimit të vendit evropian përcaktojnë që ushtarët duhet të angazhohen me një agresor “menjëherë” dhe pa urdhra. Ministria daneze e Mbrojtjes konfirmoi ekzistencën e këtij rregulli, i cili daton që nga viti 1952, dhe shtoi se ai mbetet në fuqi, raporton LBC.
Kjo vjen pasi Presidenti i SHBA-së Donald Trump ngriti mundësinë e një pushtimi ushtarak të Grenlandës, një territor i NATO-s, dhe pranoi se përdorimi i trupave amerikane ishte një opsion. Shtëpia e Bardhë, megjithatë, pohon se do të preferonte të blinte ishullin sesa të përdorte forcën.
Danimarka, e cila administron Grenlandën si një territor të huaj, u trondit nga deklaratat dhe këmbëngul se ishulli “nuk është në shitje”.
Qeveria e Groenlandës e ka hedhur poshtë gjithashtu propozimin, ndërsa Sir Keir Starmer dhe homologët e tij evropianë janë zotuar se “nuk pushojnë kurrë së mbrojturi” integritetin e territorit.
Rregulloret daneze të vitit 1952 përcaktojnë se në rast të një pushtimi, “forcat e sulmuara duhet të fillojnë menjëherë luftimet pa pritur ose kërkuar urdhra, edhe nëse komandantët përgjegjës nuk janë në dijeni të shpalljes së luftës ose gjendjes së luftës”. Në përgjigje të një hetimi nga gazeta daneze Berlingske, Ministria e Mbrojtjes deklaroi: “Urdhri në lidhje me masat paraprake për mbrojtjen ushtarake në rast të një sulmi ndaj vendit dhe gjatë kohës së luftës mbetet në fuqi.”
Fundi i NATO-s dhe një përgjigje evropiane?
Udhëheqësit evropianë po diskutojnë një përgjigje ndaj kërcënimeve të Trumpit në situata krize, shumë prej të cilave mund të nënkuptojnë fundin e NATO-s nëse presidenti amerikan zbaton planet e tij. Një burim në qeverinë gjermane i tha Reuters-it se Gjermania po punon “ngushtësisht me vendet tjera evropiane dhe Danimarkën për hapat e ardhshëm në çështjen e Groenlandës”.
Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, u tha gazetarëve të mërkurën se do të takohej me zyrtarë nga Danimarka dhe Groenlanda javën e ardhshme.
Kur u pyet nëse Uashingtoni do të hiqte dorë nga ideja e ndërhyrjes ushtarake, ai tha: “Nuk jam këtu për të folur për Danimarkën ose një ndërhyrje ushtarake. Do të takohem me ta javën e ardhshme”.
“Do t’i zhvillojmë këto bisedime me ta atëherë. Nuk kam asgjë për të shtuar për këtë”.
Gazeta Washington Post raporton se zyrtarët amerikanë po diskutojnë gjithnjë e më shumë marrjen e Groenlandës me homologët e tyre evropianë si një mundësi “konkrete”.
Një diplomat i lartë evropian i tha gazetës se toni për këtë çështje kishte ndryshuar ndjeshëm ditët e fundit. Dominique de Villepin, ish-kryeministër francez, i tha Bloomberg TV se një skenar në të cilin një anëtar i NATO-s sulmon një tjetër do të ishte “i pashembullt”. “Nëse Donald Trump ndërmerr këtë hap, statusi i Shteteve të Bashkuara do të ndryshojë nga kundërshtar ose rival në armik”, tha Villepin. “Ky do të ishte një ndryshim masiv dhe historik”, përfundoi ai. [GN]
