Friedrich Merz i Gjermanisë. Kredia e fotos: Friedrich Merz, X
8 shtator 2026
Nga Björn Stritzel
Pikat kryesore:
- Një ditë pas rënies së CDU-së në Saksoni-Anhalt, kancelari Friedrich Merz e cilësoi rezultatin si një tronditje që ndryshon Gjermaninë dhe, sipas tij, edhe panoramën ndërkombëtare — duke iu referuar urimeve për fitoren e kandidatit të AfD-së, Ulrich Siegmund, nga Donald Trump, Elon Musk dhe Kirill Dmitriev, bashkëpunëtor i Vladimir Putinit. “Vazhdimi i punës si zakonisht nuk është një alternativë.” Megjithatë, ai u zotua se institucionet dhe Ligji Themelor do të qëndrojnë të paprekura.
- Sipas rezultateve paraprake, AfD-ja ka marrë 43,8% të votave dhe 38 nga 41 mandatet e drejtpërdrejta në njësitë zgjedhore (në zgjedhjet e fundit CDU-ja kishte fituar 40 prej tyre, ndërsa tani nuk fitoi asnjë). Kryeministri në largim i Saksonisë-Anhalt, Sven Schulze, humbi në Magdeburg III (31,7% kundrejt 35,2% të AfD-së). CDU-ja barazoi me AfD-në me nga 31% vetëm te votuesit mbi 70 vjeç; ndërsa te grupmosha 18–24 vjeç mori vetëm 5%, dhe te 25–34 vjeç vetëm 6% (AfD-ja përkatësisht 42% dhe 44%). Merz kritikoi ashpër nënkryetarin parlamentar të CDU-së, Sepp Müller, për përjashtimin e tolerimit nga Partia e Majtë vetëm pak ditë para votimit, duke shuar shpresën për krijimin e një qeverie minoritare, në të cilën shumë qarqe në Berlin kishin llogaritur.
- AfD-ja ka 39 mandate — po aq sa CDU-ja (15) së bashku me të Majtën, SPD-në dhe të Gjelbrit (nga tetë mandate secila). Siegmund do të kërkojë postin e kryeministrit të landit dhe do të zhvillojë bisedime me çdo grup parlamentar apo deputetë që mund të shkëputen nga partitë e tyre, pa hequr dorë nga qëndrimet e AfD-së për migracionin dhe sigurinë. Thomas Schulze nga BSW-ja sinjalizoi gatishmëri për bashkëpunim, duke iu referuar qëndrimit të përbashkët kundër sanksioneve ndaj Rusisë. Nëse arrihet, një marrëveshje AfD–BSW do të ishte rruga drejt pushtetit.
(EurActiv) — Një ditë pasi kristiandemokratët e tij (CDU) pësuan një humbje shkatërruese në Saksoni-Anhalt, Friedrich Merz u shfaq për herë të parë para gazetarëve.
“Jemi të gjithë thellësisht të tronditur. Nuk e prisnim një rezultat të tillë, në këtë përmasë”, deklaroi kancelari gjerman.
Zgjedhjet e së dielës kishin ndryshuar jo vetëm Saksoni-Anhaltin, por Gjermaninë në tërësi, tha ai, dhe mund të kishin pasoja edhe për situatën ndërkombëtare, duke gjykuar nga personat që kishin uruar kandidatin kryesor të AfD-së, Ulrich Siegmund.
Përveç Donald Trumpit, i cili publikoi një grafikë për rezultatin e zgjedhjeve, Siegmundin e uruan edhe Elon Musk dhe Kirill Dmitriev, një bashkëpunëtor i afërt i Vladimir Putinit.
“Pas këtij rezultati zgjedhor, vazhdimi i punës si zakonisht nuk është një alternativë”, shtoi Merz. “Kjo është humbja më e rëndë zgjedhore që [CDU-ja] ka pësuar prej vitesh, madje prej dekadash. Natyrisht, kjo duhet të ketë pasoja.”
Në të njëjtën kohë, Merz u përpoq ta siguronte Evropën se “institucionet tona janë të qëndrueshme dhe funksionojnë në mënyrë të sigurt” dhe se qeveria federale do të garantonte respektimin e rendit kushtetues të Gjermanisë, përkatësisht të Ligjit Themelor.
“Duhet të përpiqemi — edhe unë vetë — t’u drejtohemi njerëzve në mënyrë më efektive, duke përfshirë edhe të gjithë gamën e emocioneve të tyre”, tha ai.
Para se të dilte të hënën para gazetarëve, Merz kishte zhvilluar një takim krize me presidiumin dhe bordin ekzekutiv federal të partisë së tij, si dhe kishte konsultuar kryeministrat e landeve që i përkasin CDU-së.
Ende nuk është e qartë se çfarë do të ndodhë më tej në Saksoni-Anhalt. Bazuar në rezultatet aktuale, AfD-ja nuk arriti të sigurojë shumicën absolute, por potencialisht mund të formojë qeveri me Aleancën Sahra Wagenknecht (BSW), të krahut të majtë radikal.
Merz e shfrytëzoi gjithashtu konferencën për shtyp për të sulmuar një anëtar të partisë së tij.
Objektivi ishte Sepp Müller, deputet i Bundestagut nga Dessau në Saksoni-Anhalt, i cili pak para votimit kishte bërë thirrje për një refuzim të qartë të çdo bashkëpunimi si me AfD-në, ashtu edhe me Partinë e Majtë.
Një qeveri minoritare e udhëhequr nga CDU-ja dhe e toleruar nga Partia e Majtë kishte qenë shpresa e vetme e mbetur për kryeministrin e landit, Sven Schulze. Edhe shumë drejtues në CDU-në federale kishin llogaritur në një skenar të tillë.
Askush në bordin ekzekutiv federal të CDU-së nuk mund ta kuptonte se përse një nënkryetar i grupit parlamentar të CDU-së në Bundestag do ta minonte kandidatin kryesor të partisë vetëm tri ditë para zgjedhjeve, tha Merz.
Sipas rezultateve përfundimtare paraprake [të publikuara], AfD-ja fitoi 43,8% të votave dhe mori 38 nga 41 mandatet në njësitë zgjedhore të landit. Rezultati ishte veçanërisht i dhimbshëm për CDU-në: ndërsa në zgjedhjet e mëparshme kishte fituar 40 nga 41 mandatet e drejtpërdrejta, kësaj here nuk arriti të fitonte asnjërin.
Madje edhe kryeministri në largim i landit, Schulze, e humbi njësinë e tij zgjedhore në Magdeburg III, duke marrë 31,7% të votave, kundrejt 35,2% të kandidatit të AfD-së, Christian Mertens.
Ndarja sipas grupmoshave është veçanërisht domethënëse. Rezultatin e saj më të mirë CDU-ja e arriti te votuesit e moshës 70 vjeç e lart, ku mori 31% të votave, duke barazuar me AfD-në. Ndër votuesit e moshës 18–24 vjeç, megjithatë, CDU-ja siguroi vetëm 5%, ndërsa te grupmosha 25–34 vjeç mori 6% — shumë prapa AfD-së, e cila në këto dy grupmosha fitoi përkatësisht 42% dhe 44% të votave.
Kandidati kryesor i AfD-së, Siegmund, deklaroi të hënën se synonte të kandidonte për postin e kryeministrit të landit. “Natyrisht, do të kandidoj për kryeministër të Saksoni-Anhaltit, nëse bëhet e qartë se mund të krijoj një shumicë të qëndrueshme.”
Sipas Siegmundit, votuesit i kishin dhënë një mandat të qartë për të qeverisur. Për këtë arsye, ai tha se do të zhvillonte bisedime me “grupe të veçanta parlamentare ose deputetë të veçantë që dëshirojnë ta marrin përsipër së bashku me ne këtë detyrë historike”.
AfD-ja ka 39 mandate — po aq sa CDU-ja (15), Partia e Majtë, Socialdemokratët (SPD) dhe të Gjelbrit (nga tetë mandate secila) së bashku. Kështu, BSW-ja mund t’ia hapë rrugën AfD-së për të hyrë në qeveri. AfD-ja e ndan me këtë parti jo vetëm afërsinë me Putinin, por edhe kundërshtimin ndaj migracionit.
Siegmundi mund të kërkojë gjithashtu mbështetje nga deputetë të mundshëm që mund të largohen nga grupi parlamentar i CDU-së, i cili është zvogëluar ndjeshëm. Megjithatë, ai e bëri të qartë se nuk do të hiqte dorë nga “qëndrimet themelore” të AfD-së për migracionin dhe sigurinë e brendshme.
Ndërkohë, kandidati kryesor i BSW-së, Thomas Schulze, sinjalizoi hapje ndaj një koalicioni me AfD-në. “Ne tashmë kemi disa pika të përbashkëta, veçanërisht kur bëhet fjalë për Rusinë, ku themi se jemi kundër këtyre sanksioneve, të cilat, fjalë për fjalë, po e shkatërrojnë ekonominë tonë”, tha ai. [Ndarja sipas grupmoshave është veçanërisht domethënëse. Rezultatin e saj më të mirë CDU-ja e arriti te votuesit e moshës 70 vjeç e lart, ku mori 31% të votave, duke barazuar me AfD-në. Ndër votuesit e moshës 18–24 vjeç, megjithatë, CDU-ja siguroi vetëm 5%, ndërsa te grupmosha 25–34 vjeç mori 6% — shumë prapa AfD-së, e cila në këto dy grupmosha fitoi përkatësisht 42% dhe 44% të votave.
Kandidati kryesor i AfD-së, Siegmund, deklaroi të hënën se synonte të kandidonte për postin e kryeministrit të landit. “Natyrisht, do të kandidoj për kryeministër të Saksoni-Anhaltit, nëse bëhet e qartë se mund të krijoj një shumicë të qëndrueshme.”
Sipas Siegmundit, votuesit i kishin dhënë një mandat të qartë për të qeverisur. Për këtë arsye, ai tha se do të zhvillonte bisedime me “grupe të veçanta parlamentare ose deputetë të veçantë që dëshirojnë ta marrin përsipër së bashku me ne këtë detyrë historike”.
AfD-ja ka 39 mandate — po aq sa CDU-ja (15), Partia e Majtë, Socialdemokratët (SPD) dhe të Gjelbrit (nga tetë mandate secila) së bashku. Kështu, BSW-ja mund t’ia hapë rrugën AfD-së për të hyrë në qeveri. AfD-ja e ndan me këtë parti jo vetëm afërsinë me Putinin, por edhe kundërshtimin ndaj migracionit.
Siegmundi mund të kërkojë gjithashtu mbështetje nga deputetë të mundshëm që mund të largohen nga grupi parlamentar i CDU-së, i cili është zvogëluar ndjeshëm. Megjithatë, ai e bëri të qartë se nuk do të hiqte dorë nga “qëndrimet themelore” të AfD-së për migracionin dhe sigurinë e brendshme.
Ndërkohë, kandidati kryesor i BSW-së, Thomas Schulze, sinjalizoi hapje ndaj një koalicioni me AfD-në. “Ne tashmë kemi disa pika të përbashkëta, veçanërisht kur bëhet fjalë për Rusinë, ku themi se jemi kundër këtyre sanksioneve, të cilat, fjalë për fjalë, po e shkatërrojnë ekonominë tonë”, tha ai.
