[Vladimir Putin, i shoqëruar nga ministri i shëndetësisë, zëvendëskryeministri dhe të tjerë, inspekton një ambulancë të blinduar në Qendrën Federale, Moskë, prill 2026.]
Nga Марфа Васильева [EURONEWS]
Publikuar më 9 nëntor 2026
Në 27 rajone të Federatës Ruse, virusi i imunodeficiencës po përhapet në të gjithë popullsinë, jo vetëm në grupet e rrezikut, sipas të dhënave të fundit të Rospotrebnadzor. Njerëzit gjithnjë e më shumë e kalojnë virusin tek njëri-tjetri, shpesh pa e ditur se janë të infektuar.
Në 27 rajone ruse, ekziston një epidemi e përgjithësuar e HIV-it. Kjo u raportua nga Instituti Qendror i Kërkimeve të Epidemiologjisë i Rospotrebnadzor. Shkencëtarët e përdorin këtë term për fazën kur virusi i imunodeficiencës njerëzore përhapet në popullatën e përgjithshme dhe jo vetëm midis grupeve të rrezikut.
Në këto rajone, HIV diagnostikohet në më shumë se 1% të grave shtatzëna. Situata është më serioze në rajonet e Kemerovës, Irkutskut dhe Sverdlovskut.
Edhe pse, sipas Institutit Qendror të Kërkimeve për Parandalimin dhe Kontrollin e AIDS-it, 45,000 raste të reja të HIV-it u zbuluan në Rusi në vitin 2025, që është 13.4% më e ulët se në vitin 2024, vitin e kaluar u vendos një rekord për numrin e infeksioneve me HIV dhe hepatit në institucionet mjekësore, sipas statistikave të përpiluara nga portali specialist Medvestnik .
Ekspertët regjistrojnë nivelin më të lartë të infeksioneve me HIV dhe hepatit në mjediset mjekësore në 15 vjet.
Këto janë shifrat më të larta në 15 vitet e fundit. Mbizotërojnë grupet e hepatitit viral C dhe infeksioneve të përziera HIV plus hepatit, tha Yelena Igonina, drejtuese e Departamentit për Mirëqenien Epidemiologjike të Popullsisë në Rospotrebnadzor. Në vitin 2025, tetë grupe infeksionesh u regjistruan në institucionet e kujdesit shëndetësor në Rusi, me 104 pacientë të infektuar.
Sipas Rospotrebnadzor, hetimet vazhduan në vitin 2026 në 11 grupe infeksionesh në territorin e dhjetë rajoneve të Rusisë, ku dyshohet për përhapjen e HIV-it dhe hepatitit në organizatat mjekësore. Në Moskë, po zhvillohet një hetim për një grup në të cilin janë identifikuar 22 raste të hepatitit viral C.
Një nga klasteret më të mëdha të konfirmuara në dy vitet e fundit ishte infeksioni i 82 personave në një sanatorium në Kabardino-Barkari. Ndërsa merrnin kujdes mjekësor, 76 pacientë u infektuan me hepatit viral C dhe gjashtë prej tyre rezultuan me infeksione të përziera. Në spitalet onkologjike në Territorin e Kamchatka-s dhe Buryatia, përkatësisht 147 dhe 42 pacientë u infektuan me hepatit. Tre klastere të tjera të hepatitit C u identifikuan në qendrat e dializës në rajonet Samarë dhe Kursk, ku u prekën 26 persona.
Ekspertët i përshkruajnë shkeljet e rregullave sanitare dhe epidemiologjike si shkakun kryesor të infeksioneve, duke përfshirë përdorimin e kateterëve njëpërdorimësh ose glukometrave te disa pacientë. Në situata të tilla, burimi zakonisht janë pacientët me infeksione të padiagnostikuara.
Përveç kësaj, për herë të parë në gjashtë vjet, dy raste të infeksionit HIV nëpërmjet transfuzionit të përbërësve të gjakut u identifikuan në vitin 2026, shtoi Instituti Qendror i Kërkimeve të Epidemiologjisë i Rospotrebnadzor.
Kur spitalet pranojnë një numër të madh njerëzish me infeksione të padiagnostikuara, tha për Current Time konsulenti ndërkombëtar i HIV-it Aleksei Verter , kjo do të thotë se “procesi infektiv në vend është latent, i fshehur” dhe shumë njerëz nuk e dinë se janë të infektuar.
Pavarësisht vdekshmërisë më të ulët, numri i njerëzve që jetojnë me HIV është në rritje
Pavarësisht një rënieje të incidencës dhe vdekshmërisë së HIV-it në Rusi në vitet e fundit, numri i personave të infektuar vazhdon të rritet, vërejnë autorët e Medvestnik . Statistikat tregojnë se për çdo vdekje ka një infeksion e gjysmë të ri, domethënë, numri i njerëzve “që jetojnë me HIV vazhdon të rritet vazhdimisht”, shpjegon Natalya Ladnaya.
Rënia u parapri nga një periudhë e gjatë rritjeje të incidencës, por në tre vitet e fundit normat e morbiditetit dhe vdekshmërisë tek njerëzit me HIV kanë qenë në rënie dhe, sipas të dhënave të saj paraprake, ky trend do të vazhdojë në vitin 2026. Në të njëjtën kohë, ekspertja është e bindur se nuk ka arsye për të pushuar mbi dafinat, pasi “dinamika mund të ndryshojë me shpejtësi”.
Vitet e fundit, numri i vdekjeve nga HIV në Rusi ka qenë midis 30,000 dhe 34,000 në vit. Kjo është një shifër jashtëzakonisht e lartë, thekson kreu i departamentit të kërkimit për parandalimin dhe kontrollin e AIDS në Institutin Qendror të Kërkimeve të Rospotrebnadzor. “Ndër të gjitha vendet në botë, vetëm 15 prej tyre kanë regjistruar më shumë se 15,000 vdekje të personave me HIV, përfshirë Rusinë.” “Shkallat më të larta të incidencës së HIV për 100,000 banorë në rajonin evropian janë në Rusi, Ukrainë dhe Maqedoninë e Veriut”, thotë drejtori i Institutit Qendror të Kërkimeve të Epidemiologjisë dhe akademiku i Rospotrebnadzor, Vasily Akimkin.
Infeksioni HIV është bërë shkaku kryesor i vdekjes midis rusëve në moshë pune. Ndër burrat e moshës 40 deri në 49 vjeç, më shumë se 3% janë të prekur nga virusi, sqaron Natalya Ladnaya, ndërsa mosha mesatare e të infektuarve në Rusi është rritur gjatë 15 viteve të fundit nga 32 në 44 vjeç. Vlen gjithashtu të përmendet se dy të tretat e transmetimeve të reja të HIV ndodhin përmes kontaktit heteroseksual.
Më shumë se 1.232 milion njerëz me një diagnozë të konfirmuar të HIV jetojnë tani në Rusi, që përbën 0.8% të popullsisë së vendit, shton Akimkin. Rospotrebnadzor ka paralajmëruar se nëse qasjet aktuale ndaj parandalimit dhe trajtimit mbeten të pandryshuara, numri i njerëzve që jetojnë me HIV në Rusi mund të arrijë në 1.47 milion deri në vitin 2030, sipas modelit matematik të agjencisë. Sipas këtij skenari, numri vjetor i rasteve të reja do të jetë midis 31,000 dhe 51,000, dhe numri i vdekjeve të përfshira në model mund të rritet në 51,000 në vit, gjë që lidhet, ndër të tjera, me plakjen e popullsisë.
Në shtatë vitet e fundit, shkaqet kryesore të vdekjes tek fëmijët me HIV kanë ndryshuar gjithashtu. Një rritje e vdekshmërisë në këtë grup pacientësh u regjistrua në vitin 2025 në të gjitha distriktet federale, përveç distrikteve Qendrore dhe Urale.
Sipas një analize nga disa media ruse , Rospotrebnadzor dhe Ministria e Shëndetësisë i llogarisin shifrat ndryshe. Të dhënat e Rospotrebnadzor janë më të plota, pasi ato bazohen në njoftimet laboratorike të çdo imunobloti pozitiv. Të dhënat e Ministrisë së Shëndetësisë bazohen në numrin e personave që janë regjistruar për kujdes të rregullt pasues. Si rezultat, hendeku i përgjithshëm midis numrit të përgjithshëm të personave me një diagnozë të konfirmuar, 1.23 milion sipas Rospotrebnadzor, dhe atyre që janë aktualisht nën mbikëqyrje mjekësore, 846,500 sipas Ministrisë së Shëndetësisë, arrin në 385,555 persona .
600,000 persona të infektuar
Vetëm gjysma e njerëzve që jetojnë me HIV në Rusi kishin një ngarkesë virale të shtypur deri në fund të vitit 2025, tha Natalya Ladnaya në konferencën “Mbikëqyrja Epidemiologjike e Infeksionit HIV”, siç citohet nga Medvestnik. Në praktikë, kjo do të thotë që të paktën 600,000 njerëz me HIV “vazhdojnë të luajnë një rol aktiv në transmetimin e virusit”, përfundon eksperti.
Shtypja e ngarkesës virale ndodhi vitin e kaluar te 77.9% e njerëzve me HIV që merrnin terapi antiretrovirale (ART) dhe “deri më tani nuk ka qenë e mundur të tejkalohet ky nivel”, thotë ajo, ndërsa standardet e OBSH-së për mbajtjen nën kontroll të epidemisë janë 95-95-95, domethënë 95% e njerëzve me HIV e dinë statusin e tyre, 95% e tyre marrin ART dhe 95% e atyre që janë në terapi arrijnë shtypjen e replikimit të HIV-it.
Sa i përket aksesit në kujdesin mjekësor për njerëzit që jetojnë me HIV në Rusi, 72% e të infektuarve ishin nën ndjekje vitin e kaluar. Pavarësisht testimit të gjerë për HIV, i cili është rritur me 75% gjatë dekadës së fundit dhe ka arritur në 54 milionë teste vitin e kaluar, efektiviteti është në rënie. Sipas drejtorit të Institutit Qendror të Kërkimeve të Epidemiologjisë të Rospotrebnadzor, qasjet duhet të përshtaten duke rritur pjesën e njerëzve me rrezikun më të lartë të infeksionit, të cilët nuk janë të mbuluar mjaftueshëm nga testimi. Pjesa e tyre tani është pothuajse përgjysmuar , nga 5.8% në vitin 2014 në 3% në vitin 2023.
Por efektiviteti i punës është në rënie, që do të thotë se ka më shumë teste, por testimi kryhet gjithnjë e më shumë tek njerëzit me një probabilitet më të ulët për të pasur HIV.
Mungesa kronike e financimit nga shtetI
Fakti që barra e infeksionit HIV nuk po zvogëlohet edhe pse incidenca bie, reflektohet në shpenzimet për kujdesin shëndetësor, thekson Natalya Ladnaya. Në vitin 2025, shpenzimet që lidhen me infeksionin HIV u vlerësuan në 279 miliardë rubla.
Sipas mendimit të ekspertit, nuk ka arsye të pritet që situata të ndryshojë; përkundrazi, përhapja e virusit mund të intensifikohet midis grupeve tradicionalisht të cenueshme të popullsisë dhe midis njerëzve që jetojnë në rajonet kufizuese me Ukrainën, të cilat karakterizohen nga nivele të larta migrimi. Sipas Rospotrebnadzor, incidenca dhe vdekshmëria mund të rriten gjithashtu në distriktet federale të Lindjes së Largët, Jugut dhe Kaukazit të Veriut.
Blogerët kanë folur gjithashtu për përhapjen e viruseve, përfshirë HIV-in, midis atyre që luftojnë kundër Ukrainës. Sipas Anastasia Kashevarova , autoritetet ruse duhet “të mendojnë seriozisht për këtë, ekziston një kërcënim për një epidemi të sëmundjeve të rrezikshme nga ana sociale”, pasi hepatiti, HIV-i dhe tuberkulozi po përhapen aktualisht në ushtri dhe në rajonet e vijës së frontit, por “më pas do të përhapen më tej në brendësi të Rusisë”.
The Insider raportoi më parë se pas pushtimit rus të pjesëve të rajoneve të Donetskut dhe Luhanskut, pacientët me HIV u përballën me mungesa të ilaçeve që shpëtonin jetën. Ministria ruse e Shëndetësisë nuk i përfshiu ata në prokurimin e centralizuar të ilaçeve dhe disa pacientëve iu dhanë ilaçe që kishin kaluar datën e skadimit.
Sipas vëzhguesve, fakti që buxheti i kujdesit shëndetësor po tkurret dhe të gjitha fondet po shkojnë për luftën ndihmon në shpjegimin, ndër të tjera, të mungesës së materialeve sterile të konsumueshme në spitalet shtetërore.
Media të tjera ruse theksojnë se shumica e donatorëve që financojnë programet e parandalimit të HIV-it për popullatën e përgjithshme dhe grupet vulnerabël janë larguar nga Rusia. Vetë vendi nuk i financon në mënyrë të mjaftueshme këto projekte, thotë Evgeny Pisemsky, kryeredaktor i medias queer “Parni+”, i cituar nga Current Time . Me 45,000 raste të reja me HIV të zbuluara në vitin 2025, projektbuxheti rus për vitin 2027 parashikon fonde shtesë për ilaçe vetëm për 30,000 bartës të rinj të virusit.
[Përktheu: Dan GASHI]
