Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu flet gjatë një konference për shtyp në Jerusalem më 19 mars.
Nga Tal Shalev [CNN International]
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu u përball me një reagim të ashpër politik të martën për shkak të një raporti se presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe e kishte paralajmëruar atë për një operacion të madh të Hamasit disa ditë para sulmit të 7 tetorit 2023.
Zyra e Kryeministrit e hodhi poshtë raportin si një “gënjeshtër absolute”. Por, me zgjedhjet e tetorit në Izrael që janë më pak se dy muaj larg, rivalët e Netanyahut e shfrytëzuan atë si provën më të fundit të asaj që ata e quajnë një listë në rritje paralajmërimesh që ai i kishte injoruar.
Katër udhëheqësit e partive opozitare – Gadi Eisenkot, Naftali Bennett, Avigdor Lieberman dhe Yair Golan – lëshuan një deklaratë të rrallë të përbashkët duke bërë thirrje për “një hetim të menjëhershëm dhe të plotë” mbi “dështimet dhe keqfunksionimin” e Netanyahut.
“Publiku izraelit ka të drejtë të dijë: Çfarë dinte Netanyahu, kur e dinte, pse nuk i përditësoi strukturat e sigurisë dhe pse nuk veproi për të mbrojtur civilët izraelitë?” thuhej në deklaratë.
Ish-kryeministri Naftali Bennett tha se raporti është “i vërtetë”, duke shkruar në X se shpërfillja e supozuar e paralajmërimeve nga Netanyahu përbën “neglizhencë kriminale”. Aleati politik i Bennett, ish-kryeministri Yair Lapid, tha se edhe ai kishte paralajmëruar publikisht për një sulm përpara se të ndodhte, ashtu si zyrtarët e lartë të sigurisë izraelite, si dhe zyrtarët egjiptianë. “Nëse Netanyahu do ta kishte përmbushur rolin e tij, masakra do të ishte parandaluar”, tha Lapid në një deklaratë.
Raporti, i botuar në gazetën Haaretz, u bazua në gjetjet e një libri të ardhshëm nga gazetarët izraelitë Shlomi Eldar dhe Ruti Yuval. Ai tha se Presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe, Sheikh Mohammed bin Zayed, e telefonoi Netanyahun rreth dhjetë ditë para 7 tetorit dhe gjatë një telefonate 45-minutëshe e paralajmëroi atë se udhëheqësi i Hamasit në Gaza, Yahya Sinwar, po planifikonte një veprim të madh kundër Izraelit që mund të shkaktonte gjakderdhje dhe të destabilizonte rajonin. Raporti citonte një mesazh që Sinwar i përcolli Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Izraelit përmes një ndërmjetësi palestinez në mesin e shtatorit 2023, duke paralajmëruar për një “tërmet” të afërt.
Haaretz raportoi se Netanyahu reagoi “relativisht me qetësi” ndaj informacionit dhe e siguroi Bin Zayed se Izraeli ishte i përgatitur për çdo skenar.
CNN i është drejtuar Ministrisë së Jashtme të Emirateve të Bashkuara Arabe për koment.
Zyra e Kryeministrit e mohoi me forcë raportin, duke deklaruar se Netanyahu “nuk foli me presidentin e Emirateve të Bashkuara Arabe gjatë periudhës në fjalë dhe nuk mori asnjë paralajmërim prej tij”.
Përgjegjësia si një çështje zgjedhore
Raporti vjen në një kohë kur rivalët e Netanyahut po përpiqen ta bëjnë përgjegjësinë për 7 tetorin – sulmin më vdekjeprurës në historinë e Izraelit, gjatë të cilit u vranë mbi 1,200 njerëz dhe më shumë se 250 u rrëmbyen në Gaza – një çështje qendrore të fushatës.
Netanyahu ka mbijetuar pothuajse çdo anëtar të udhëheqjes së lartë të sigurisë së Izraelit që nga ajo ditë. Që nga sulmi, ministri i mbrojtjes, shefi i shtabit ushtarak dhe drejtorët e inteligjencës ushtarake, Mossad dhe Shin Bet, të gjithë ose kanë dhënë dorëheqjen, janë shkarkuar nga detyra ose kanë arritur në fund të mandatit të tyre.
Gadi Eisenkot, i cili aktualisht në sondazhe është sfiduesi kryesor i Netanyahut, tha se raporti i Haaretz tregon se Netanyahu “e udhëhoqi verbërisht Izraelin” drejt dështimeve të 7 tetorit dhe ripërtëriu premtimin e tij për të krijuar një komision hetimor shtetëror nëse zgjidhet.
Gati tre vjet pas sulmit, Netanyahu i ka rezistuar kërkesave të familjeve të të vdekurve dhe të mbijetuarve të 7 tetorit për të krijuar një komision të pavarur për të hetuar dështimet e sigurisë dhe inteligjencës që i mundësuan Hamasit të kryente operacionin.
Ai dhe bashkëpunëtorët e tij kanë promovuar në vend të kësaj një narrativë ku fajësojnë shefat e sigurisë që nuk e zgjuan natën para sulmit, pavarësisht indikacioneve të inteligjencës se një ofensivë e Hamasit ishte e afërt.
Muajin e kaluar, gruaja e tij, Sara Netanyahu, sugjeroi që Yair Golan – një gjeneral major në pension dhe udhëheqës i partisë së krahut të majtë Demokratike i cili nxitoi në mënyrë të pavarur në kufirin e Gazës më 7 tetor për të shpëtuar të mbijetuarit – kishte dijeni paraprake për sulmin.
Në një intervistë me kanalin pro-qeveritar Channel 14, ajo vuri në dyshim se si Golan ishte “tashmë i veshur dhe gati” në agim atë ditë për t’u nisur drejt jugut, “ndërsa të tjerët nuk dinin asgjë, përfshirë kryeministrin”.
Golan kërkoi një kërkim falje për atë që e quajti një “teori të ligë konspiracioni” dhe tha se do të ngrejë një padi për shpifje, duke e quajtur akuzën pjesë të përpjekjes së Netanyahut për të “rishkruar” ngjarjet e 7 tetorit dhe për të shmangur përgjegjësinë.
Pas raportit të Haaretz, Golan shkroi në X se rrëfimi i kryeministrit se “ata nuk më zgjuan” ka mbaruar. Ai e dinte, ishte paralajmëruar. Ai e quajti atë “jo një gabim në gjykim, por një braktisje të vetëdijshme dhe kriminale”.
Orë më vonë, partia Demokratike e ashpërsoi fushatën e saj elektorale kundër Netanyahut, duke ngritur një tabelë gjigante mbi autostradën kryesore të Tel Avivit me titullin: “Dosja e 1,200 të vrarëve – Shkaktimi i vdekjes nga neglizhenca”.
Automjete të braktisura dhe të djegura në vendin e sulmit të 7 tetorit në festivalin e muzikës Nova.
