Partia Likud e Netanyahut po e përqendron fushatën e saj zgjedhore në lidhjet e saj të ngushta me Presidentin e SHBA-së, Trump.
7,3 milionë izraelitë votojnë për zgjedhjen e një Knesseti të ri (Parlamentit të Izraelit). Në lojë është e ardhmja politike e Netanjahut. Raporti ynë parazgjedhor nga Tel Avivi sjell qëndrimet e Lihi Lapidit dhe Moshe Feiglinit.
Nga Luise Evers [Berlinerzeitung]
„Bëhet fjalë për jetë a vdekje“, thotë Omer Shemer. Ai ndodhet në sheshin Habima, përpara Teatrit Kombëtar në Tel Aviv, i rrethuar nga flamuj dhe fletushka të opozitës. Shemer është pjesë e Pink Front (Fronti Rozë), një lëvizje protestuese që u krijua në vitin 2023, gjatë demonstratave kundër reformës së sistemit gjyqësor.
Sot është një ditë shumë e rëndësishme, i thotë ai gazetës Berliner Zeitung. Të gjithë duhet të shkojnë të votojnë. „Ne duhet ta realizojmë ndryshimin.“
Në të njëjtin shesh, Lihi Lapid po bën fushatë për të siguruar vota. Shkrimtarja është e martuar me politikanin e opozitës, Jair Lapid, i cili kësaj here garon në një listë të përbashkët me ish-kryeministrin Naftali Bennett.
„Ne jemi këtu për ta vënë Izraelin në rrugën e duhur“, i thotë ajo gazetës Berliner Zeitung. Bëhet fjalë që njerëzit të shkojnë të votojnë dhe që diçka të ndryshojë. Izraeli duhet të bëhet „shumë, shumë më i mirë“.
Për opozitën, këto zgjedhje përbëjnë një mundësi për ta larguar Benjamin Netanjahun nga pushteti, pas shumë vitesh në krye të qeverisë. Për Netanjahun, në anën tjetër, është fjala për mbijetesën e tij politike.
Zgjedhjet e para që nga 7 tetori
Rreth 7,3 milionë njerëz janë thirrur këtë të martë për të zgjedhur një Knesset të ri (Parlamentin e Izraelit). Në fletëvotim janë 38 lista zgjedhore. Këto janë zgjedhjet e para parlamentare që nga sulmi i Hamasit më 7 tetor 2023 dhe pas luftërave në Gazë, Liban dhe kundër Iranit. Njëkohësisht, këto janë zgjedhjet e para që nga viti 1988 që mbahen në afatin e rregullt kushtetues. Të gjitha qeveritë e mëparshme kishin rënë para përfundimit të mandatit.
Në qendër të vëmendjes është përballja mes Benjamin Netanjahut dhe ish-shefit të Shtabit të Përgjithshëm të ushtrisë, Gadi Eisenkot. Partia e tij, Jaschar, ka dalë disa herë përpara Likudit në sondazhet e javëve të fundit. Megjithatë, shumica e instituteve të anketimit nuk parashikonin që asnjëri prej dy blloqeve të siguronte shumicën prej 61 mandatesh në parlamentin me 120 vende.
Në fund të shtatorit, partia Jaschar e Eisenkotit, aleanca e Bennettit dhe Lapidit, demokratët e Jair Golanit dhe Jisrael Beitenu e Avigdor Liebermanit ranë dakord për të bashkërenduar veprimet e tyre. Në sondazhin e fundit të portalit Walla, këto parti së bashku siguronin 54 mandate, ndërsa blloku i Netanjahut 48. Sipas këtij parashikimi, edhe opozitës do t’i nevojiteshin partnerë të tjerë për të siguruar shumicën parlamentare.
Kompromisi i profesorit
Howard Cedar ka votuar për demokratët. Biologu molekular jep mësim në Universitetin Hebraik të Jerusalemit dhe jeton në Tel Aviv. Ai thekson se është „plotësisht kundër kësaj qeverie“. Për të, demokratët përbëjnë një kompromis. Në të vërtetë, ai do të preferonte të votonte për një parti edhe më të majtë, e cila do të angazhohej për integrimin e të gjithë qytetarëve arabë të Izraelit.
Listat arabe mund të përcaktojnë përfundimisht se kush do ta sigurojë shumicën parlamentare. Rreth 1,2 milionë palestinezë me shtetësi izraelite kanë të drejtë vote.
„Ai e ka dëshmuar veten“
Në afërsi të rrugës Dizengoff, qëndrimet janë të ndryshme. Isaac Levy ka votuar për Netanjahun. Ai është një udhëheqës i madh në ekonomi dhe në fushën e sigurisë, i thotë ai gazetës Berliner Zeitung.
Sipas Levyt, Netanjahu e ka mbrojtur Izraelin në shtatë fronte kundër shumë armiqve: kundër Iranit, në Gazë dhe përgjatë kufirit me Libanin. „Prandaj votoj për të. Ai e ka dëshmuar veten.“
Formula e shtatë fronteve vjen nga vetë Netanjahu. Fushata e tij mbështetet te siguria dhe te afërsia me Uashingtonin. Mbi autostradën urbane është vendosur një billboard gjigant, disa kate i lartë. Në të, Netanjahu shfaqet pranë Donald Trumpit, ndërsa mbi ta fluturojnë avionë luftarakë. „Ne kemi një shans për të fituar“, thuhet në sloganin e fushatës.
Netanjahu është kryeministri me qëndrimin më të gjatë në pushtet në historinë e Izraelit. Ndërkohë, procesi gjyqësor ndaj tij për korrupsion vazhdon. Sulmi i Hamasit më 7 tetor e ka dëmtuar rëndë reputacionin e tij si garant i sigurisë së Izraelit.
„Evropa nuk ekziston më“
Përpara një qendre votimi qëndron Moshe Feiglin, i rrethuar nga truprojat. Ish-deputeti i Likudit e ka ringjallur partinë e tij, Zehut, dhe renditet i dyti në një listë të përbashkët me partinë Sionizmi Fetar të ministrit të Financave, Bezalel Smotrich.
I pyetur nga gazeta Berliner Zeitung për Evropën, ai përgjigjet se kontinenti është „pushtuar nga myslimanët“. Sipas tij, ndërthurja e progresivizmit me islamin radikal e ka shkatërruar Evropën.
Më pas, ai i drejtohet drejtpërdrejt Gjermanisë.
„Edhe pas 80 vjetësh, nuk e kam harruar kurrë atë që u keni bërë hebrenjve“, thotë Feiglin. „Dhe nuk më vjen veçanërisht keq për atë që po i bëni tani vetes suaj.“
Në pritje të orës 22:00
Përpara ndërtesës së shkollës ku po zhvillohet votimi, janë rreshtuar njëra pas tjetrës stendat zgjedhore. Në Izrael, partitë lejohen të bëjnë fushatë dhe të kërkojnë vota deri fare pranë hyrjes së qendrës së votimit.
Një burrë, i ulur në një biçikletë elektrike me tri rrota dhe i mbuluar me flamuj të demokratëve, kalon pranë stendave me një mikrofon kufjesh.
Në stendën e partisë Jaschar të Eisenkotit, aty pranë, është vendosur një pankartë me mbishkrimin: „Këtë herë, Eisenkot!“
Në mesditë, përkrahës të partive të ndryshme pozojnë për një fotografi të përbashkët. Krahas bluzave ngjyrë blu të çelët të demokratëve, shihen edhe bluza me emrin e Liebermanit, ndërsa në sfond dikush mban lart një bluzë të Likudit.
Në orën 22:00 sipas kohës lokale mbyllen qendrat e votimit; në Gjermani atëherë është ora 21:00. Pak më pas, televizionet publikojnë parashikimet e tyre të para zgjedhore. Se kush do të jetë në gjendje ta formojë qeverinë e ardhshme, pritet të bëhet e qartë vetëm gjatë negociatave pasuese për krijimin e koalicionit. [ISHGJ]
