Gjermania po udhëheq politikën e Evropës ndaj Ukrainës – por është vetëm pjesërisht e përgatitur për një përshkallëzim brenda kufijve të saj.
Nga Helmut W. Ganser / Gjeneral Brigade [IPG]
Alarme për dronë dhe tensione të shtuara midis Rusisë dhe shteteve baltike, kërcënime nga Ministri i Jashtëm lituanez kundër forcave ruse në Kaliningrad dhe paralajmërimet e fundit të Zelenskyy-t për një front të ri rus në Ukrainën veriore: A janë të gjitha këto paralajmërues të një përshkallëzimi të ri në luftën ruse kundër Ukrainës, apo thjesht stuhi retorike që përfundimisht do të kalojnë?
Gjermania tani është bërë padyshim mbështetësja më e madhe e Ukrainës. Kancelari Merz dëshiron të përparojë integrimin e Ukrainës në Bashkimin Evropian dhe deklaroi para Bundestagut gjerman se fati i Gjermanisë është i lidhur pazgjidhshmërisht me fatin e Ukrainës. Ndër shtetet mbështetëse perëndimore, Berlini ka marrë përsipër rolin që SHBA-të mbajtën gjatë administratës së Bidenit. Qeveria gjermane gjithashtu po ndërthur gjithnjë e më shumë Gjermaninë dhe Ukrainën në prodhimin e armëve.
Deri tani, gjithçka shkon mirë – nëse injoron rreziqet strategjike të kësaj politike, përtej implikimeve të qarta sipas ligjit ndërkombëtar. Biden ishte në gjendje të mbështetej në aftësinë e gjerë parandaluese të SHBA-së kur bëhej fjalë për dërgimin me faza të raketave me një rreze veprimi deri në 300 kilometra në Ukrainë. Megjithatë, Gjermania dhe evropianët e tjerë nuk posedojnë asgjë afër një aftësie parandaluese të krahasueshme dhe do të duhej të mbështeteshin te administrata Trump në rast të një konflikti. Në mënyrë domethënëse, dy fuqitë bërthamore evropiane, Franca dhe Britania e Madhe, janë relativisht të rezervuara në mbështetjen e tyre për Ukrainën.
Politologia dhe ekspertja e Rusisë, Hanna Notte, kohët e fundit theksoi se rreziqet kryesore të përshkallëzimit vështirë se po merren në konsideratë në debatin gjerman për politikën e sigurisë. Ndërsa diskursi mbizotërues përqendrohet pothuajse ekskluzivisht në një ofensivë të mundshme tokësore ruse në shkallë të gjerë kundër NATO-s nga viti 2029 e tutje, skenarë të tjerë, shumë më të besueshëm, po anashkalohen.
Pavarësisht humbjeve të mëdha materiale dhe njerëzore, situata ushtarake e Rusisë në Donbas mbetet e bllokuar. Në të njëjtën kohë, Ukraina po sulmon gjithnjë e më shumë objektiva thellë brenda Rusisë. Sulmet e fundit me dronë në shkallë të gjerë ndaj Moskës, strehës së Rusisë, ka të ngjarë ta kenë intensifikuar më tej zemërimin e Kremlinit ndaj Kievit. Sulmet masive ajrore ndaj Kievit gjatë fundjavës së Pentekostit ishin ndoshta edhe një reagim ndaj shkatërrimeve të fundit në Moskë. Që nga fillimi, Putini e ka parë luftën si një konflikt kundër “Perëndimit kolektiv”, i cili ai beson se po zhvillon një luftë me ndërmjetësim në Ukrainë. Nga perspektiva e Kremlinit, ushtria ukrainase do të kishte qenë prej kohësh në tërheqje pa mbështetjen e vazhdueshme ushtarake dhe financiare të Evropës.
Në këtë sfond, Moska ka të ngjarë ta perceptojë gjithnjë e më shumë bashkëpunimin në rritje gjermano-ukrainas të armëve si një komponent të drejtpërdrejtë të operacioneve ushtarake të Ukrainës. Bashkëpunimi i vazhdueshëm në zhvillimin dhe prodhimin e dronëve dhe raketave me rreze të gjatë veprimi ka të ngjarë të jetë më i rëndësishëm strategjikisht sesa dorëzimi i një numri të kufizuar raketash lundrimi Taurus.
Përtej bombardimeve të fundit të Kievit, cilat mundësi mbeten për Putinin në këtë situatë të pasigurt lufte? Ose ai është vërtet i interesuar për një zgjidhje të negociuar, dhe sinjalet përkatëse në lidhje me ndërmjetësuesit e mundshëm evropianë merren seriozisht. Evropianët duhet ta shqyrtojnë këtë politikisht dhe diplomatikisht. Megjithatë, është po aq e mundshme që Kremlini po përpiqet të rrisë presionin mbi mbështetësit evropianë të Ukrainës.
Deri më tani, Rusia është përgjigjur kryesisht me veprime hibride: sulme kibernetike, akte sabotimi, shkelje të hapësirës ajrore ose sulme ndaj kabllove nëndetëse. Por sa më shumë Rusia të jetë nën presion ushtarak dhe sa më pak të ngjarë të jetë të arrijë përparime operacionale në Donbas, aq më i madh mund të bëhet tundimi për të kaluar këtë prag aktual të përshkallëzimit.
Nga një perspektivë ruse, synimi i rrjetit evropian të mbështetjes mund të duket strategjikisht logjik. Gjermania, Polonia dhe shtetet baltike ka të ngjarë të jenë fokusi. Sabotimi kundër transporteve ushtarake, sulmet ndaj infrastrukturës kritike ose ndaj objekteve të prodhimit dhe trajnimit me lidhje me Ukrainën do të ishin të mundshme. Në një skenar ekstrem, edhe sulmet ajrore ose me dronë kundër infrastrukturës në territorin e NATO-s mund të bëhen pjesë e një strategjie të llogaritur ruse të përshkallëzimit. Hanna Notte e ka përshkruar këtë dinamikë të mundshme si “vend i brendshëm kundër vend të brendshëm”. Thirrja e klauzolës së mbrojtjes kolektive të NATO-s, me pasojën e një lufte të menjëhershme midis Rusisë dhe NATO-s, do të ishte e pashmangshme.
Sigurisht, kjo nuk ka pse të ndodhë. Megjithatë, nëse qeveria gjermane dëshiron të marrë një rol udhëheqës në mbështetjen e Ukrainës, ajo duhet të paktën të ketë ide konkrete dhe plane emergjente brenda vendit se si Gjermania dhe aleatët e saj evropianë mund të reagojnë në skenarë të tillë. Çdo gjë tjetër do të përbënte një gabim në politikën e sigurisë.
Gjermania dhe partnerët e saj evropianë aktualisht posedojnë vetëm burime dhe aftësi shumë të kufizuara për të penguar në mënyrë të besueshme një përshkallëzim të tillë ose për ta kontrolluar atë në rast të një konflikti. Sektorët kryesorë të infrastrukturës kritike civile – furnizimi me energji, kujdesi shëndetësor, transporti dhe rrjetet dixhitale – janë shumë të prekshme.
Mungon kryesisht një mbrojtje ajrore territoriale kundër dronëve dhe raketave balistike. Edhe sistemi i planifikuar Arrow-4 kundër raketave balistike me rreze të mesme veprimi nuk do të jetë plotësisht funksional për disa vite në rastin më të mirë dhe, në çdo rast, mund të kapë vetëm një pjesë të kërcënimit që paraqesin raketat lundruese, dronët dhe raketat.
Shtoj kësaj pasiguria strategjike që rrethon besueshmërinë e angazhimeve të aleancës së Shteteve të Bashkuara. Ndërsa administrata Biden ofroi në mënyrë të besueshme mbështetje ushtarake për politikën e Evropës ndaj Ukrainës, mbetet e paqartë se sa larg do të shtrihej në të vërtetë mbështetja e administratës Trump në një përshkallëzim të tillë. Kjo ngre pyetjen nëse Evropa – dhe Gjermania në veçanti – po ndjek aktualisht ambicie të politikës së sigurisë për të cilat ende mungojnë parakushtet e nevojshme ushtarake.
Nganjëherë, të paktën, kjo është përshtypja që krijohet. Kancelari dhe Ministri i Mbrojtjes po miratojnë një qëndrim gjithnjë e më të vendosur në deklaratat e tyre të politikës së jashtme. Por parandalimi nuk funksionon vetëm përmes retorikës. Kushdo që pretendon lidership gjeopolitik duhet gjithashtu të jetë në gjendje të demonstrojë në mënyrë të besueshme se mund të mbajë dhe kontrollojë pasojat e një përshkallëzimi të mundshëm në bashkëpunim me aleatët e tij.
Qeveria gjermane po lundron kështu në një dilemë strategjike: Nga njëra anë, ajo dëshiron të marrë lidershipin dhe të organizojë mbështetjen afatgjatë të Evropës për Ukrainën. Nga ana tjetër, Gjermania dhe aleatët e saj evropianë do të mbeten vetëm pjesërisht të përgatitur, ushtarakisht dhe shoqërisht, për një zgjerim të mundshëm të luftës ruse për vitet që vijnë. Kjo vlen veçanërisht për mbrojtjen civile dhe mbrojtjen e popullsisë.
Rreziku i vërtetë mund të mos qëndrojë në një ofensivë të madhe ruse kundër territorit të NATO-s, por më tepër në një përshkallëzim gradual kundër brendësisë së prekshme të Evropës. Kushdo që dëshiron të veprojë si një peshë e rëndë në politikën e sigurisë duhet gjithashtu të ketë forcën dhe aftësitë për t’i bërë ballë një beteje të tillë rraskapitëse – pa u mposhtur. [Përktheu: ISHGJ]
Shënim: Helmut W. Ganser, Gjeneral Brigade (në pension), ishte Zëvendësdrejtor i Departamentit të Shtabit të Politikave Ushtarake në Ministrinë e Mbrojtjes, Lektor Strategjie në Akademinë e Lidershipit Bundeswehr dhe Këshilltar për Politika Ushtarake për Përfaqësuesit e Përhershëm Gjermanë në Këshillin e NATO-s dhe në OKB.
