[Papa Leo XIV hap Koncistorin e Jashtëzakonshëm në Sallën Pali VI në Qytetin e Vatikanit më 26 qershor 2026. | Foto nga Pishina e Vatikanit, nga Simone Risoluti, nëpërmjet Vatican Media/Getty Images.]
Shefi doktrinar në Romë thotë se Bashkimi Evropian e zbaton ligjin ndërkombëtar në mënyrë selektive, duke sanksionuar disa pushtime ushtarake, por jo të tjerat.
28 qershor 2026
Nga Hannah Roberts [POLITICO]
ROMË — Duke hapur konferencën me dyer të mbyllura të kardinalëve të botës mbi luftën, Papa Leo XIV, shefi doktrinar i Vatikanit akuzoi Bashkimin Evropian për zbatimin selektiv të ligjit ndërkombëtar, duke sanksionuar disa pushtime ushtarake, ndërsa të tjerat i trajton ndryshe.
Mbledhja e rrallë u thirr nga Leo për të shqyrtuar atë që ai e quan një “kulturë pushteti” globale, e cila nxit konfliktet moderne, dhe për të marrë në konsideratë se si duhet të përgjigjet Kisha. Një fokus qendror i diskutimeve ishte përpjekja e Papës për të ripërcaktuar doktrinën tradicionale të luftës së drejtë, të cilën ai argumenton se është përdorur shumë shpesh për të justifikuar veprimet ushtarake.
Ky qëndrim e ka sjellë tashmë Leon në konflikt me zëvendëspresidentin e SHBA-së, JD Vance, i cili sfidoi interpretimin e Papës për mësimet katolike, pasi Leo vuri në dyshim nëse sulmet SHBA–Izrael ndaj Iranit mund të përmbushnin kriteret e një lufte të drejtë.
Duke prezantuar diskutimet të premten, kardinali Víctor Manuel Fernández, prefekt i Dikasterit për Doktrinën e Besimit, argumentoi se qeveritë po zbatojnë gjithnjë e më shumë parimet morale dhe ligjore sipas leverdisë politike, në vend të standardeve universale.
“Nëse një vend është armik, ai dënohet si jodemokratik dhe sanksionohet në mënyra të ndryshme; por, nëse është aleat, fakti që i mungon liria e shprehjes, të drejtat e njeriut ose demokracia injorohet”, tha ai.
Duke iu referuar Evropës, Fernández akuzoi BE-në për mospërputhje në politikën e saj të jashtme. “Bashkimi Evropian, në fakt, vendos sanksione ekonomike ndaj një vendi dhe dërgon ndihmë financiare dhe armë për një tjetër; megjithatë, nuk arrin të bëjë të njëjtën gjë përballë pushtimeve të tjera, edhe më serioze, me pasoja edhe më brutale për të gjithë popullsinë”, tha ai.
“Këto kontradikta… sugjerojnë se, në praktikë, shqetësimet reduktohen në interesat politike dhe ekonomike të rajoneve të ndryshme të globit”, tha Fernández. “Nuk ka më një kuadër të vërtetë dhe të qëndrueshëm të së vërtetës dhe të vlerave.”
Fernández argumentoi se qeveritë e kanë zgjeruar konceptin e vetëmbrojtjes legjitime në luftë përtej çdo kufiri, duke përmendur Rusinë, Shtetet e Bashkuara dhe fuqi të tjera, të cilat mbështeten në pretendime të gjera të vetëmbrojtjes për të justifikuar ndërhyrjet ushtarake, nga Ukraina deri në Lindjen e Mesme.
Mësimi katolik mbi luftën e drejtë manipulohet nga disa për të legjitimuar “luftërat më të padrejta”, tha ai. “Në vend që t’i ndalojë luftërat, ai ndihmon në justifikimin e tyre.”
Për ta parandaluar këtë, Fernández argumentoi se justifikimi i vetëmbrojtjes legjitime duhet të kuptohet “në kuptimin më të ngushtë”, duke hedhur poshtë logjikën e gjerë të luftës parandaluese, të cilën qeveritë po e përdorin gjithnjë e më shumë për të justifikuar veprimet ushtarake. Ky qëndrim ka të ngjarë ta thellojë mosmarrëveshjen e Leos me Vance, i cili ka mbrojtur një interpretim më të gjerë të mësimdhënies katolike mbi luftën e drejtë.
Vërejtjet e tij duket se gjetën jehonë te Kolegji i Kardinalëve. Pas diskutimeve, Vatikani tha, në një sintezë të tyre, se “shumë” nga grupet e punës të kardinalëve ranë dakord mbi nevojën për të shkuar përtej doktrinës tradicionale të luftës së drejtë.
Në fjalimin e tij të fundit para grupit, të shtunën, Leo sinjalizoi se debati mbi luftën e drejtë është larg përfundimit.
Ai mirëpriti këshillat e kardinalëve për rishqyrtimin e mësimeve të Kishës mbi vetëmbrojtjen legjitime “në dritën e ndryshimeve të thella në natyrën e konflikteve bashkëkohore”, duke u zotuar ta trajtojë çështjen “me rigorozitetin e nevojshëm teologjik dhe baritor”. [Përktheu: Dan GASHI]
