Flamujt evropianë valëviten përpara ndërtesës së Këshillit Evropian gjatë samitit të BE-së. (Lidhur me dpa: “Komisioni i BE-së: Mali i Zi mund të bëhet anëtari i ardhshëm i BE-së”)
Michael Kappeler/dpa

E mërkurë, 04.11.2026, ora 13:23

Mali i Zi mund të bëhet anëtari i ardhshëm i BE-së

Sipas vlerësimit të Komisionit Evropian, Mali i Zi, vend i Ballkanit Perëndimor, mund të jetë shteti i ardhshëm që do t’i bashkohet Bashkimit Evropian.

Sipas analizës, vendimtare në javët e ardhshme do të jetë që Mali i Zi ta ruajë fokusin e tij të qëndrueshëm në përgatitjet për anëtarësim në BE dhe t’i zbatojë në mënyrë të qëndrueshme reformat e miratuara tashmë.

Komisioni Evropian vlerëson se, në këto rrethana, Traktati i Anëtarësimit me Malin e Zi mund të nënshkruhet në qershor të vitit 2027. Pas kësaj, do të duhet të negociohet përfundimisht traktati i anëtarësimit dhe ai të ratifikohet nga të gjitha 27 shtetet anëtare aktuale të BE-së.

Sipas Komisionit, edhe Shqipëria dhe Moldavia mund t’i bashkohen Bashkimit Evropian në vitet e ardhshme. Për më tepër, ky institucion mbështet përpjekjet e Ukrainës për anëtarësim në BE.

Shqipëria në fund të vitit 2027, Moldavia në fillim të vitit 2028

Përfundimi i negociatave të anëtarësimit me Shqipërinë konsiderohet i mundshëm në fund të vitit 2027, ndërsa me Moldavinë në fillim të vitit 2028.

Megjithatë, deri në anëtarësimin e tyre faktik në BE, edhe këto vende mund të kenë nevojë për më shumë se 20 muaj të tjerë.

Gjatë kësaj periudhe, fillimisht duhet të përmbyllen negociatat për traktatin e anëtarësimit dhe ai të nënshkruhet. Më pas, të gjitha shtetet aktuale anëtare, si dhe vetë vendi kandidat, duhet ta ratifikojnë traktatin.

Për të gjitha vendet, Komisioni thekson se ato mund t’i realizojnë objektivat e tyre vetëm nëse i përmbushin të gjitha kushtet për anëtarësim.

Në rastin e Kroacisë, anëtarit më të ri të BE-së, e gjithë procedura zgjati rreth dy vjet. Ky vend iu bashkua Bashkimit Evropian më 1 korrik 2013.

Që nga ajo kohë nuk ka pasur zgjerime të tjera të BE-së. Me largimin e Britanisë së Madhe nga Bashkimi Evropian në vitin 2020, numri i shteteve anëtare u zvogëlua sërish në 27.

Ukraina synon që negociatat për anëtarësim në Bashkimin Evropian t’i përmbyllë deri në fund të vitit 2028.

„Komisioni Evropian e mbështet këtë objektiv ambicioz, por vlerëson se për realizimin e tij është i nevojshëm përshpejtimi i ritmit të reformave“, thuhet në analizë.

Si veçanërisht të vështira konsiderohen, për shembull, reformat e domosdoshme në fushën e sundimit të ligjit dhe luftës kundër korrupsionit. Sfida bëhet edhe më e ndërlikuar për faktin se këto reforma duhet të zbatohen në kushtet e luftës agresore të Rusisë kundër Ukrainës.

Roli i veçantë i Ukrainës

Për Ukrainën, perspektiva e anëtarësimit në BE ka një rëndësi të jashtëzakonshme. Ajo konsiderohet si një sinjal se ky vend ka një të ardhme të qëndrueshme brenda bashkësisë evropiane të shteteve.

Anëtarësimi në Bashkimin Evropian nuk do ta afronte Ukrainën më ngushtë me Perëndimin vetëm në aspektin ekonomik dhe politik, por do t’i ofronte asaj edhe siguri shtesë përmes klauzolës së ndihmës së ndërsjellë, të parashikuar në Traktatin e BE-së.

Megjithatë, anëtarësimi i Ukrainës në BE ende gjatë kohës së luftës konsiderohet politikisht pothuajse i paimagjinueshëm, ndër të tjera edhe për shkak të detyrimeve që do të lindnin për shtetet anëtare në kuadër të asistencës ushtarake.

A të pëlqen ky personalitet?

Nga katër vendet kandidate për anëtarësim në BE, Ukraina është padyshim më e madhja. Sipas shifrave të fundit të Bankës Botërore, vendi ka afërsisht 39 milionë banorë – më pak se gjysma e popullsisë së Gjermanisë – por me rreth 604,000 kilometra katrorë, është pothuajse 1.7 herë më e madhe se Gjermania. Vendi i vogël bregdetar i Adriatikut, Mali i Zi, ka vetëm rreth 620,000 banorë. Shqipëria dhe Moldavia, secila me afërsisht 2.4 milionë banorë, bien në mes.

Rritja e Bashkimit Evropian synon të sigurojë stabilitet

Procesi i zgjerimit të BE-së kohët e fundit ka fituar një vrull të ri, kryesisht për shkak të konsideratave gjeopolitike. Pranimi i shteteve të tjera anëtare synon gjithashtu të forcojë ndikimin e BE-së dhe të parandalojë vendet nga krijimi i partneriteteve më të ngushta me Rusinë ose Kinën nga zhgënjimi për mungesën e një perspektive anëtarësimi.

Ballkani Perëndimor, në veçanti, konsiderohet një rajon strategjikisht i rëndësishëm, jo ​​vetëm për shkak të rëndësisë së tij për sigurinë evropiane, furnizimin me energji dhe politikën e migracionit. Pranimi i Ukrainës dhe Moldavisë do ta zgjeronte gjithashtu sferën e ndikimit të BE-së shumë në lindje.

Në të njëjtën kohë, megjithatë, ka edhe vende që shohin rreziqe – duke përfshirë sfidat e mbrojtjes së kufijve të rinj të jashtëm dhe politikën e përbashkët të jashtme dhe të sigurisë.

Një problem tjetër me pranimin e Ukrainës në BE është integrimi i sektorit të saj të gjerë bujqësor. Nëse fermerët ukrainas do të përfitonin plotësisht nga subvencionet bujqësore evropiane pas pranimit, kjo mund të vendoste një barrë të madhe në buxhetin e BE-së dhe të ishte e dëmshme për përfituesit aktualë. Për më tepër, fermerët në vendet e tjera të BE-së kanë frikë se prodhimi relativisht i lirë ukrainas mund të ushtrojë presion në rënie mbi çmimet e produkteve të tilla si drithërat, sheqeri dhe shpendët.

Po vendet e tjera kandidate?

Për këtë arsye, Komisioni Evropian ka propozuar tashmë marrëveshje të posaçme kalimtare për Ukrainën, të cilat mund të kufizojnë ndjeshëm si mbështetjen financiare ashtu edhe aksesin në tregun evropian për produktet bujqësore të ndjeshme. Detajet e sakta të këtyre marrëveshjeve do të duhet të bien dakord gjatë negociatave të pranimit.

Për momentin, nuk ka plane pranimi për vendet kandidate Serbinë, Bosnjën dhe Hercegovinën, Maqedoninë e Veriut dhe Kosovën, si dhe për Turqinë dhe Gjeorgjinë. Ende nuk është bërë përparim i mjaftueshëm me këto vende. Në rastin e Turqisë dhe Gjeorgjisë, procesi i pranimit është madje plotësisht i ngrirë për shkak të mangësive demokratike dhe të sundimit të ligjit.

dpa