18 prill 2026
Nga Tuvan Gumrukcu
ANTALIA, Turqi, 18 prill (Reuters) – Ministri i Jashtëm i Turqisë, Hakan Fidan, tha të shtunën se po zhvillohen diskutime mbi mënyrën se si të menaxhohet ose zbutet një tërheqje e mundshme e SHBA-së nga “arkitektura evropiane e sigurisë”.
Ai nuk dha detaje mbi këto diskutime, por tha se një tërheqje e tillë nga Shtetet e Bashkuara mund të jetë “shkatërruese” për Evropën nëse kryhet në mënyrë të pakoordinuar.
Presidenti amerikan Donald Trump ka kërcënuar se do ta tërheqë vendin e tij nga NATO, pasi anëtarët evropianë të aleancës ushtarake perëndimore refuzuan të dërgojnë anije për të zhbllokuar Ngushticën e Hormuzit pas fillimit të luftës SHBA-Izrael kundër Iranit.
Vendimi i tyre e thelloi më tej tensionin brenda bllokut, i cili tashmë ishte rritur pasi Trump kishte deklaruar se dëshironte të përvetësonte Grenlandën.
“Po diskutojmë intensivisht se si të menaxhojmë ose zbusim tërheqjen e SHBA-së nga arkitektura evropiane e sigurisë. Jo plotësisht, por pjesërisht. Edhe një tërheqje e pjesshme… do të ishte shumë shkatërruese për Evropën nëse nuk bëhet në mënyrë të koordinuar”, tha Fidan gjatë një paneli në një forum diplomatik në provincën jugore turke të Antalias.
Fidan, vendi i të cilit është pjesë e NATO-s, por jo e Bashkimit Evropian, tha se prej kohësh kishte shprehur ankesa për shtetet e BE-së në NATO që “veprojnë si një klub i veçantë”. Sipas tij, ato po marrin vendime më vete, edhe kur këto bien ndesh me qëndrimin e Aleancës.
“Doni të jeni një organizatë e veçantë e BE-së brenda NATO-s? Mirë atëherë, Amerika tha: ‘Po ju lë të shkoni, po i ndërpres lidhjet me ju’”, tha Fidan.
Këtë javë, Fidan u bëri thirrje aleatëve që të përdorin samitin e NATO-s në Ankara në korrik si një mundësi për të rivendosur marrëdhëniet me Trumpin dhe Uashingtonin, ndërkohë që përgatiten për një reduktim të mundshëm të angazhimit amerikan.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, ka thënë se i kupton frustrimet e Trumpit ndaj Aleancës, por se shumica dërrmuese e vendeve evropiane kanë qenë ndihmuese ndaj përpjekjeve të Uashingtonit në luftën kundër Iranit.
Një zyrtar i lartë i Shtëpisë së Bardhë i tha Reuters-it këtë muaj se Trump, si pjesë e frustrimit të tij ndaj NATO-s, kishte shqyrtuar gjithashtu mundësinë e tërheqjes së disa trupave amerikane nga Evropa. [Reuters]
