Rusia nuk mund të rekrutojë ushtarë të mjaftueshëm për luftën e saj në Ukrainë. Pavarësisht mohimeve zyrtare, ka prova në rritje se një raund tjetër mobilizimi i detyruar është në rrugë e sipër.
Nga Dr. Alexandra Yatsyk [Qendra për Analizën e Politikave Evropiane -CEPA]
3 shtator 2026
Sipas burimeve administrative dhe vlerësimeve të ekspertëve , ka pasur një rënie sistematike në nënshkrimin e kontratave të reja ushtarake dhe një mungesë në kuotat e rekrutimit për vitet 2025 dhe 2026.
Me të paktën 1.4 milion viktima nga lufta 52-mujore e agresionit, përfshirë 450,000 të vdekur, problemi vetëm sa po përkeqësohet. Disa vlerësime sugjerojnë se Ukraina tani shkakton më shumë viktima çdo muaj sesa Kremlini mund të rekrutojë.
Çfarë do të bëjë Putini? Presidenti Volodymyr Zelenskyy shprehu mendimet e tij në gusht, duke thënë: “Ne tashmë po vërejmë shumë hapa të rëndësishëm”, dhe zëdhënësit mediatikë të Kremlinit e kanë theksuar gjithashtu këtë temë. Disa kanë argumentuar se kjo valë e dytë mobilizimi – pas së parës në vitin 2022 – do të vijë pas zgjedhjeve të Dumës më 18-19 shtator.
Zyrtarët, duke pasur parasysh këto zgjedhje, i kanë mohuar vazhdimisht plane të tilla. Vasily Nebenzya, Përfaqësuesi i Rusisë në Kombet e Bashkuara, tha se vendi i tij nuk ka nevojë për mobilizim masiv. Duke folur në Bishkek në përfundim të samitit të SCO-së më 1 shtator, Putin hodhi poshtë pretendimet për një mobilizim të ardhshëm, duke i përshkruar ato si të pabaza dhe si pjesë të një operacioni informativ që synon Rusinë.
Megjithatë, një sërë zhvillimesh administrative, ligjore dhe ushtarake sugjerojnë se njerëzit tashmë po përballen me presion në rritje për të shkuar në vijën e frontit. Dhe ashtu si në vitin 2022 , shumë të rinj rusë tashmë janë larguar ose po eksplorojnë mundësitë e tyre.
Rusia nuk mund ta fshehë se sistemi aktual është nën presion serioz dhe se po futen qasje të reja. Në korrik, për shembull, Duma miratoi legjislacionin që u lejon njerëzve me dënime të pazgjidhura penale të nënshkruajnë kontrata ushtarake gjatë periudhave të mobilizimit. Zëvendësministri i Mbrojtjes Viktor Goremykin tha se ligji ishte thjesht për të zgjeruar grupin e kandidatëve.
Ligjvënësit paraqitën gjithashtu një projektligj për të gjobitur kompanitë deri në 1 milion rubla (11,666 dollarë) ose për të pezulluar veprimtarinë e tyre për 90 ditë, nëse ato nuk mbështesin mobilizimin dhe nevojat më të gjera të përpjekjeve të luftës.
Në një zhvillim paralel, Rosgvardia, garda kombëtare federale e Rusisë, hartoi ndryshime në rregulloret që rregullojnë mbrojtjen civile në shërbim dhe organizatat e saj vartëse. Ndryshimet e propozuara do të kërkonin përgatitje për të mbrojtur objektet, personelin, stafin dhe familjet e tyre nga rreziqet që lidhen me mobilizimin, ligjin ushtarak dhe kushtet e kohës së luftës.
Rusia kreu ushtrime ushtarake në Oblastin e Kaliningradit në korrik për të provuar posaçërisht procedurat e mobilizimit, raportoi Wall Street Journal , duke cituar zyrtarë të inteligjencës perëndimore.
Lëvizja guerile tatare e Krimesë, ATESH, tha gjithashtu se komisione të posaçme kishin mbërritur në fushat e stërvitjes Kadamovsky dhe Alabino në rajonet e Rostovit dhe Moskës për të vlerësuar kapacitetin e këtyre vendeve për të akomoduar një numër të madh personeli.
Zgjerimi i qendrave të trajnimit ushtarak në universitetet ruse, të cilat u ofrojnë studentëve meshkuj trajnim bazë ushtarak, ofron një tregues të mëtejshëm të asaj që do të ndodhë. Tani ka 150 qendra të tilla , krahasuar me 114 në vitin 2022.
Dhe ka një presion në rritje mbi studentët që të regjistrohen. Ministri i Shkencës dhe Arsimit të Lartë Valery Falkov tha se universitetet do të duhet të sigurojnë që të paktën 2% e studentëve të nënshkruajnë kontrata me Ministrinë e Mbrojtjes.
Dokumentet e brendshme të Ministrisë së Mbrojtjes, të publikuara pa dashje në disa faqe interneti të kolegjeve, sugjerojnë se Kremlini synon të rekrutojë 78,800 persona në Forcat e Sistemeve Pa Pilot të ushtrisë këtë vit, pjesërisht duke rekrutuar studentë.
Universitetet në të gjithë vendin, përfshirë disa nga institucionet më të mëdha në Moskë dhe Shën Petersburg , kanë ushtruar presion aktiv mbi studentët që të nënshkruajnë kontrata ushtarake. Ata që përballen me përjashtim për shkak të borxheve akademike të pazgjidhura janë kërcënuar me pushim nga puna nëse nuk bashkohen.
Ata joshen me premtime për postime afatshkurtra dhe të paguara mirë në njësi gjoja “të sigurta” të dronëve, por postime të tilla nuk janë të garantuara dhe mund të zgjasin për të gjithë kohëzgjatjen e luftës.
Modele të ngjashme janë shfaqur në shkollat e mesme ruse, ku një numri të madh nxënësish, përfshirë ata me rezultate të forta akademike, u është refuzuar pranimi në klasën e 10- të . Kjo i ka detyruar ata të ndjekin kolegje profesionale për të ndjekur kualifikime profesionale, një rrugë që i lë ata më të prekshëm ndaj rekrutimit dhe dërgimit në front.
Zyrtarë të lartë rajonalë të cituar nga media e pavarur ruse Meduza kanë përshkruar gjithashtu një direktivë nga qeveria federale që udhëzon administratat rajonale dhe lokale të zvogëlojnë stafin e tyre mashkullor me 10%-15% deri në tetor, duke i bërë ata të disponueshëm për mobilizim.
Organizatat e të drejtave të njeriut që ndihmojnë ushtarakët e mobilizuar, përfshirë Lëvizjen e Kundërshtarëve të Ndërgjegjes (DSO), Shkollën e Rekrutëve dhe Go by the Forest , kanë regjistruar një rritje të ndjeshme të pyetjeve nga rusët në lidhje me mobilizimin dhe mënyrat për ta shmangur atë.
Të dhënat nga motori rus i kërkimit Yandex Wordstat tregojnë se fraza “përjashtim nga mobilizimi” u përdor 97,380 herë në korrik, vëllimi i dytë më i lartë për atë kërkim që nga shtatori 2022.
Një model i krahasueshëm shfaqet në të dhënat e kërkimit për “qira në Armeni” dhe agjentët e pasurive të paluajtshme në Jerevan thonë se panë një rritje të ndjeshme të kërkesave për qira nga qytetarët rusë në korrik.
Ivan Chuvilyaev, një zëdhënës i organizatës “Go by the Forest”, tha se “mobilizimi i ngadaltë” ka qenë në zhvillim e sipër në Rusi për tre vjet dhe është zhvendosur nga një segment i popullsisë në tjetrin, ndërsa i detyron individët të hyjnë në kontrata ushtarake.
Në momente të ndryshme, burokracia ka synuar njerëzit me borxhe të papaguara, alkoolistët, studentët, rekrutët që kryejnë shërbimin e detyrueshëm ushtarak dhe ata që janë të arrestuar ose në burg, tha Chuvilyaev në kanalin Telegram Mozhem Obyasnit (Ne Mund të Shpjegojmë).
Qeveria është mbështetur në një kombinim të stimujve financiarë, mashtrimit dhe shtrëngimit për të gjeneruar fuqi punëtore për të mbështetur operacionet ofensive në Ukrainë dhe për të ndërtuar një rezervë strategjike aktive.
Provat nga vitet 2025 dhe 2026 tregojnë se qeveritë rajonale kanë futur një gamë gjithnjë e në rritje stimujsh financiarë për të tërhequr personel me kontratë, duke përfshirë lehtësimin e borxheve, bonuse regjistrimi prej shumë milionë rublash, garanci mujore për pagat dhe kompensim bashkiak .
Të dhënat e mbledhura nga Janis Kluge në Institutin Gjerman për Çështje Ndërkombëtare dhe të Sigurisë treguan se bonusi mesatar i regjistrimit i paguar nga rajonet ruse u rrit me afërsisht 30% nga viti në vit, duke u ngjitur në 1.8 deri në 1.9 milion rubla (21,000-22,000 dollarë) në vitin 2026 nga 1.4 milion rubla në mesin e vitit 2025.
Shpërndarja gjeografike e viktimave të konfirmuara tregon se nivelet e viktimave janë të përqendruara në mënyrë disproporcionale në rajonet më të varfra, duke sugjeruar se stimujt ekonomikë, në vend të mobilizimit patriotik, kanë mbetur nxitësit kryesorë të rekrutimit.
Por stimuj të tillë mund të mos jenë më të mjaftueshëm.
Sipas analizës së Kluge-s mbi shpenzimet rajonale të rekrutimit, Rusia ende po nënshkruante afërsisht 1,000 ushtarë me kontratë në ditë që nga gushti, një shifër pak më e ulët se niveli i vitit të kaluar, por përgjithësisht në përputhje me një trend në rënie afatgjatë që ka vazhduar që nga fundi i vitit 2024.
Kluge sugjeron që këto të dhëna mund të tregojnë se presioni për një raund të ri mobilizimi është disi më pak i mprehtë nga sa u duk në fillim të vitit, megjithëse ai pohon se një skenar i tillë mbetet i besueshëm.
Megjithatë, vlerësimi i tij i kujdesshëm mbetet një pikëpamje e pakicës në Perëndim. Rusia vazhdon të shfaqë shenja të një mobilizimi të afërt dhe të gatishmërisë së Kremlinit për të përshkallëzuar më tej konfliktin ushtarak – jo vetëm me Ukrainën, por edhe me Evropën dhe NATO-n në një kuptim më të gjerë. [Përktheu: Dan GASHI]
Shënim: Dr. Alexandra Yatsyk është një CEPA Russia Future Fellow, një studiuese në Universitetin e Lille dhe një profesoreshë e asociuar në Sciences Po, Francë. Ekspertiza e saj mbulon krijimin e identitetit në Evropën Lindore dhe Rusi, biopolitikën, iliberalizmin dhe kujtesën. Ajo është bashkautore dhe bashkëredaktuese e një numri librash, duke përfshirë Critical Biopolitics of the Post-Sovjetic: From Population to Nation (Lexington, 2019), Lotman’s Cultural Semiotics and the Political (Rowman & Littlefield International, 2017), Boris Nemtsov and Russian Politics: Power and Resistance (Ibidem Verlag & Columbia University, 2018) dhe të tjerë.
Europe’s Edge është revista online e CEPA-s që mbulon tema kritike mbi politikën e jashtme në të gjithë Evropën dhe Amerikën e Veriut. Të gjitha mendimet e shprehura në Europe’s Edge janë vetëm ato të autorit dhe mund të mos përfaqësojnë ato të institucioneve që përfaqësojnë ose të Qendrës për Analizën e Politikave Evropiane.
