Author: ISHGJ

[Peter Magyar duke votuar në Budapest të dielën] Me një pjesëmarrje rekord të lartë në votime, partia Fidesz e Orbanit pëson një disfatë. Tisza e Hungarisë mund të fitojë edhe shumicën vendimtare prej dy të tretash në parlament. Meret Baumann, Budapest [NZZ] 12.04.2026, 21.45  Për herë të parë në 16 vjet, Hungaria po përjeton një ndryshim pushteti. Partia Fidesz e kryeministrit Viktor Orbán ka pësuar një humbje të thellë, me gjysmën e votave të numëruara që kanë rënë në vetëm 38 përqind. Ky është rezultati më i keq që partia ka pasur në gati 30 vjet, nën një peizazh politik…

Read More

[Zëvendëspresidenti amerikan J. D. Vance (në qendër) pritet në Islamabad nga Shefi i Ushtrisë Pakistaneze Asim Munir (majtas) dhe Ministri i Jashtëm Pakistanez Mohammad Ishaq.] Për herë të parë që nga fillimi i luftës, iranianët dhe amerikanët ishin ulur së bashku në Pakistan. Megjithatë, mosmarrëveshja për Ngushticën e Hormuzit pengoi një mirëkuptim. Nga Ulrich von Schwerin, Mumbai [NZZ] 12.04.2026, 07.58 Pavarësisht negociatave që zgjatën deri në orët e para të mëngjesit, amerikanët dhe iranianët nuk arritën të arrinin një përparim në bisedimet e paqes në Islamabad. “Lajmi i keq është se nuk arritëm një marrëveshje”, tha zëvendëspresidenti i SHBA-së J.D.…

Read More

Në disa vende të BE-së, shumica i frikësohen SHBA-së më shumë sesa Kinës. Si erdhi deri këtu? Nga Daniel Foppa [NZZ] Këto janë kohë të vështira për transatlanticistët. Për të gjithë ata që me të drejtë theksojnë se sa shumë ka përfituar Evropa nga Pax Americana në dekadat e fundit. Dhe për ata që i shohin presidentët amerikanë si udhëheqës të botës së lirë – nga “Ich bin ein Berliner” i John F. Kennedy-t te “Z. Gorbachev, rrëzojeni këtë mur!” i Ronald Reagan-it e deri te laureati i Çmimit Nobel për Paqen, Barack Obama. Edhe antiamerikanizmi i verbër nuk mund…

Read More

Nga Selam SHKODRA Fjalimi i Gordana Siljanovska-Davkova lidhur me përdorimin e gjuhës shqipe në provimin e jurisprudencës ngre shqetësime serioze për mënyrën se si kuptohet barazia gjuhësore dhe kushtetuese në Maqedonia e Veriut. Në një shtet ku gjuha shqipe është e njohur zyrtarisht dhe ku përbën një nga shtyllat e marrëveshjeve politike që garantuan stabilitet institucional, çdo relativizim i përdorimit të saj në institucione kyçe siç janë provimet profesionale përbën jo vetëm hap pas, por edhe një sinjal shqetësues për standardet demokratike. Qëndrimi i presidentes duket se anashkalon realitetin juridik dhe politik të vendit, ku barazia gjuhësore nuk është privilegj,…

Read More

Nga Dr. Guy Laron* Lufta e SHBA-së kundër Iranit mund të jetë dukur si një lëvizje irracionale nga një president që është po aq i pamenduar dhe impulsiv, sa edhe shkatërrues. Por kishte një logjikë gjeopolitike pas sulmit, e bazuar në dëshirën e Uashingtonit për t’i mohuar Kinës qasjen në burime jetike. Luftërat për burime midis SHBA-së dhe Kinës kanë përshpejtuar vendosmërinë e të dyja palëve për të shpëtuar nga varësitë e tyre ndaj njëra-tjetrës. Dy fuqitë e mëdha po çmontojnë ekonominë e integruar që kaluan pesëdhjetë vjet duke e ndërtuar së bashku. Në mëngjesin e 23 shkurtit 2026, Benjamin…

Read More

INTERVISTË ME NUSHA ZHUBA, STUDJUESEN E ARKIVAVE TË VATIKANIT DHE AUTOREN E DISA LIBRAVE ME PESHË PËR KULTURËN DHE HISTORINË KOMBËTARE Studjuesja Dr. Nusha Zhuba ka kohë që jeton në Romë të Italisë, ku është doktroruar në “Teori e kërkim shoqëror” në Sapienza të Romës. Nusha Zhuba (Anna Hida) ka pesë vite që punon si kërkuese dhe studiuese në Arkivat e Vatikanit. Kjo edhe ishte aryeja kryesore që Nushen ta intervistoja për librin “Shqiptarët në luftë me Islamin Global”, pasi ajo deri tash ka bërë punë të madhe hulumtuese nëpër arkiva duke e zbuluar historinë e fshehur, të heshtur e që ruhet…

Read More

NGA PROF. DR. LISEN BASHKURTI Në botë ka shumë gjuhë dhe popuj. Ka gjuhë angleze, por ka shumë popuj të ndryshëm anglofonë. Ka gjuhë franceze, por ka shumë popuj frankofonë. Ka gjuhë sllave, por ka shumë popuj sllavofonë. Ka gjuhë latine, por ka shumë popuj latinofonë. Ka gjuhë arabe, por ka shumë popuj arabofonë. E kështu, mund të renditim edhe shumë gjuhë dhe respektivisht popujt që i përdorin këto gjuhë. Pra, ka më pak gjuhë e më shumë popuj rreth tyre. Ky disproporcionalitet është kushtëzuar nga rrethanat historike, identitare, politike e kulturore të zhvillimit të civilizimeve dhe popujve brenda tyre. Në…

Read More

Nga Dr. Xhevat Hasani Ka dy vite që Qeveria antishqiptare VMRO-iste e Maqedonisë së Veriut në krye me kryeministrin Mickoski dhe presidenten Davkova, nuk kanë lënë ditë pa bërë përpjekje që shqiptarëve në Maqedoni t`ua heqin një nga një të gjitha të drejat, që atye u ka njohur Marrëveshja Ndërkombëtare e Ohrit e mbajtur në gushtin e vitit 2001. Për fat të keq gjatë gjithë këtyre dy viteve në mesin e shqiptarëve në Maqedoni ka mbizotëruar një heshtje prej varri, të cilën më 6 prill të vitit 2026 e prishën studentët shqiptarë duke demonstruar në qytetin e Skupit, për mbrojtjen…

Read More

Haaretz / 8 prill 2026 Gideon Levy: Fijasko i jetës së tij Netanyahu, i cili e futi Izraelin në këtë luftë, kryeministri që të martën u detyrua t’i japë fund asaj pa u konsultuar me askënd, njeriu që mendonte se kjo luftë do ta fuste në librat e historisë si shpëtimtar, mban përgjegjësinë e plotë dhe ekskluzive për dështimin e saj. Ishte një dështim i tmerrshëm, çmimi i të cilit ende nuk është paguar plotësisht. Ky është dështimi më i madh i jetës së tij, shumë më i rëndë se shtatë tetori. Rrënimi i mëparshëm i Netanyahut kishte shumë baballarë;…

Read More

The New York Times / 6 prill 2026 Nga Dr. Robert A. Pape Në vitet e fundit, mençuria konvencionale gjeopolitike ka qenë se rendi botëror po lëvizte drejt tre qendrave të pushtetit: Shtetet e Bashkuara, Kina dhe Rusia. Kjo pikëpamje supozonte se fuqia rridhte kryesisht nga shkalla ekonomike dhe aftësia ushtarake. Ky supozim nuk qëndron më. Një qendër e katërt e fuqisë globale po shfaqet me shpejtësi — Irani — i cili nuk rivalizon këto tri kombe ekonomikisht apo ushtarakisht. Në vend të kësaj, fuqia e tij e sapogjetur rrjedh nga kontrolli i tij mbi pikën më të rëndësishme të…

Read More