[Sidnei shërben si model: Atje, mund ta karikoni makinën tuaj elektrike falas gjatë drekës ose të freskoheni me ajër të kondicionuar.] Australia tregon pse tranzicioni energjetik është shumë më tepër sesa thjesht politika klimatike: i bën shtetet më të pavarura nga krizat gjeopolitike. Nga Jërg Shmilevski [Jörg Schmilewski] Kriza në Gjirin Persik e bën të qartë një gjë: dividendi i vërtetë i tranzicionit të energjisë sot nuk është vetëm mbrojtja e klimës. Është rezistenca gjeopolitike. Vendet që e kanë zhvendosur furnizimin e tyre me energji në burime të rinovueshme janë dukshëm më pak të ndjeshme ndaj luftërave, bllokadave dhe goditjeve…
Author: ISHGJ
Nga Dr. Sadri RAMABAJA Nëse e lexojmë me një minimum serioziteti institucional, debati aktual rreth zgjedhjes së presidentit/presidentes në Kosovë nuk është më thjesht çështje e aritmetikës parlamentare, por simptomë e një strukture më të thellë disonance mes tri racionaliteteve që nuk përputhen më: racionalitetit të shumicës politike, racionalitetit të opozitës dhe racionalitetit të orientimit strategjik shtetëror. Nga njëra anë, Lëvizja Vetëvendosje ka artikuluar një pozicion që në dukje synon deeskalim institucional: president konsensual, jo partiak. Në teori, kjo është një lëvizje drejt modelit të stabilitetit republikano-parlamentar, ku figura e kreut të shtetit nuk është extension i mazhorancës, por pikë…
Nga Liron KRASNIQI HYRJELidhja Demokratike e Kosovës (LDK), partia më e vjetër institucionale e legale në vend, po kalonnjë nga fazat më përcaktuese të historisë së saj bashkëkohore. Pas përfundimit të zgjedhjeve parlamentare të qershorit 2026, partia është gjetur sërish përpara një paradoksi të madh strategjik. Projekti ‘’Rruga e Re’’, i ideuar nga kryetari Lumir Abdixhiku si një përpjekje për të modernizuar partinë dhe për ta shkëputur atë nga inertësia e humbjeve të kaluara, po përballet me provën e zjarrit: ballafaqimin me rezultatin elektoral dhe presionin e menjëhershëm të strukturave tradicionale bazë. Zhvillimet aktuale tregojnë se brenda LDK-së ka rinisur…
Nga Lutfi DERVISHI Tridhjetë ditë janë të mjaftueshme që një qeveri të absorbojë, neutralizojë, ose të negociojë me një valë presioni qytetar. Kjo nuk ka ndodhur sepse nuk kemi të bëjmë thjesht me kundërshtimin e një projekti, por me një gjyq publik ndaj një modeli qeverisës ku vendimmarrja arbitrare dhe kapitalizmi klientelist kanë hasur në një rezistencë që pushteti as e parashikoi, as nuk di ende ta menaxhojë. Megjithatë, pas një muaji, edhe vetë lëvizja përballet me pyetjen e vështirë: po më pas? Edhe nëse ky cikël manifestimesh (nga më paqësorët në kontinent) do të përfundonte sot, ka tre gjëra…
Nga Mark RUPA Sot, 30 ditë në kambë. Një besë e mbajtun, një zâ qytetar dhe një qëndresë që nuk mund të thyhet. Mrekullia e parë është se shpresa mori kambë dhe doli në shesh. Njerëzit u bashkuan pa dallim, pa urdhën e pa flamur partie. Mrekullia e dytë është se një kauzë që nisi për natyrën, u ba kushtrim kombëtar për dinjitet, transparencë dhe të ardhmen e vendit. Mrekullia e tretë është se debati publik u zhvesh nga mjegulla. U pa më qartë kush e mbron interesin publik, kush hesht dhe kush përpiqet me e zvogëlue zanin qytetar. Mrekullia…
Një marrëveshje midis SHBA-së dhe Kazakistanit i ka dhënë një grupi investitorësh amerikanë me lidhje me presidentin dhe sekretarin e tregtisë qasje në një nga rezervat më të mëdha të pashfrytëzuara të tungstenit në botë. Nga Paul Sonne dhe Eric Lipton [The New York Time] Kur Sekretari i Tregtisë Howard Lutnick u takua me presidentin e Kazakistanit në hotelin St. Regis shtatorin e kaluar në Nju Jork, Presidenti Trump ndërhyri në telefon ndërsa burrat nënshkruan një marrëveshje mbi një përparësi kryesore për Uashingtonin. Gjatë telefonatës, zoti Trump dhe ekipi i tij fituan një marrëveshje nga udhëheqësi kazakistanez për t’i dhënë…
Dr. Sadri RAMABAJA[Instituti Shqiptar për Gjeopolitikë, Prishtinë] Abstrakt Kjo ese analizon Vidovdanin si një fenomen kompleks në ndërthurjen midis historisë, kujtesës kolektive dhe politikës bashkëkohore në Kosovë. Duke u mbështetur në teori të nacionalizmit, studimeve të kujtesës dhe teorisë së sigurisë diskursive, në ktë ese argumentohet fakti se Vidovdani nuk funksionon vetëm si përkujtim fetar apo historik, por si strukturë e politizuar e kujtesës që mund të aktivizohet në kontekste të tensioneve ndëretnike dhe diskurseve të sovranitetit. Analiza përfshin gjithashtu rastin e transformimit të incidenteve lokale (si “rasti Martinoviq”) në narrativa simbolike, duke treguar mekanizmat përmes të cilëve ngjarjet empirike,…
Aty ku Millosheviqi përdori tribunën e gurtë, rinia studentore sot përdor rrjetet sociale dhe sheshet universitare për të brohoritur të njëjtat parulla për “kthimin e Kosovës”. Është një paralele rrëqethëse: të rinj që nuk e kanë jetuar as luftën, as Millosheviqin, as izolimin, performojnë të njëjtin trans kolektiv. Ata e shndërrojnë Vidovdanin nga një datë reflektimi në një platformë të revanshit gjeopolitik. Ky brez i rritur me teknologji perëndimore zgjedh vullnetarisht të jetë gardian i varreve mesjetare… Nga Emin AZEMI [Shkrimtar/Publicist] Në teatrin e përgjakshëm të historisë ballkanike, mitet rrallëherë vdesin, ato thjesht ndërrojnë lëkurën, duke u shndërruar nga histori…
Nga Dr. Selim IBRAIMI [Njujork/Tetovë] Një dekadë nga votimi për Brexit-in dhe gati gjashtë vjet nga largimi zyrtar i Britanisë së Madhe nga BE-ja, shtetet evropiane anëtare të unionit dhe të NATO-s, po përshtaten në botën e re. Që nga largimi i Britanisë së Madhe, pothuajse të gjitha institucionet financiare janë zhvendosur në Gjermani e Poloni. Aspektet politike e të sigurisë vazhdojnë po ashtu të kalojnë në duar të Gjermanisë dhe Polonisë. Megjithëse Berlini dhe Varshava po bëhen dy shtete nga të cilat Evropa varet në luftërat e ardhshme me Rusinë, ashtu si më parë ku Habsburgët ishin të varur…
Nga Mrc Liron KRASNIQI HYRJESistemi politik i Republikës së Kosovës, i dizajnuar mbi parimet e Kushtetutës së vitit2008, funksionon si një demokraci parlamentare ku pushteti buron nga Kuvendi. Megjithatë,përgjatë historisë së saj të shkurtër si shtet i pavarur, Kosova është përballur në mënyrë të përsëriturme fenomene bllokuese që në zhargonin politik dhe juridik njihen si ‘’ngërçe institucionale’’. Njëpjesë e konsiderueshme e këtyre krizave ka pasur si epiqendër postin e Presidentit të Republikës.Edhe pse Kushtetuta e përcakton Presidentin si një figurë neutrale, përfaqësues të unitetit tëpopullit dhe garantues të funksionimit kushtetues të institucioneve, në praktikën politike kosovarekjo pozitë shpesh është shndërruar…