Nga Ibrahim SHALA, PhD
(Me rastin e varrimit me ceremoni shtetërore të kriminelit të luftës gjeneralit Ratko Mladiq)
Serbia pĂ«r njĂ« dekadĂ« i shkaktoi katĂ«r lufta nĂ« hapĂ«sirĂ«n e ish federatĂ«s Jugosllave; Slloveni, Kroaci, Bosnje dhe KosovĂ«. I bĂ«ri dy gjenocide; nĂ« Bosnje dhe KosovĂ«. NĂ« kulmin e ekzekutimit tĂ« gjenocidit mbi shqiptarĂ«t e KosovĂ«s me 1999 ndĂ«rhyri bashkĂ«sia ndĂ«rkombĂ«tare, konkretisht NATO me fushatĂ«n e bombardimeve ajrore me nĂ« krye SHBA-tĂ«, pĂ«r tĂ« shpĂ«tuar popullatĂ«n civile shqiptare nga zhdukja fizike. Pas çlirimit u vendos administrimi ndĂ«rkombĂ«tar duke u mjaftuar me faktin se kemi liri, hapĂ«sirĂ« demokratike, bukĂ« me ngrĂ«nĂ« dhe nuk mundet tĂ« na vras mĂ« Serbia. Me rezolutĂ«n 1244, SerbisĂ« ju la sovranitetit indirekt mbi KosovĂ«n, qĂ« tregonte se edhe ky çlirim nga Serbia nuk ishte i plotĂ«. ĂshtĂ« fakt i pamohueshĂ«m, se pĂ«r krimet kryera nĂ« KosovĂ«, nuk u dĂ«nua Serbia si shtet, bombardimet e NATO-s ishin pĂ«r shpĂ«timin e shqiptarĂ«ve, jo pĂ«r dĂ«nimin dhe ndĂ«shkimin e SerbisĂ«. Liria ishte e drejta jonĂ« si komb dhe popull dhe nuk mund tĂ« vlerĂ«sohet ndĂ«shkim pĂ«r gjenocidin e SerbisĂ«.
đđšđđ đ©đđ«Ă«đ§đđąđŠđšđ«đ đđĄđ đđđ§đđđąđđąđ€đąđŠđą đą đđđ«đđąđŹĂ«
Në Serbi nuk duhej të dënoheshin për krime lufte dhe gjenocid vetëm 4-5 persona drejtues politik dhe ushtarak (Sllobodan Millosheviqi, Nikolla Shainoviqi, Radovan Karaxhiqi, Vojsllav Sheshel, Ratko Mladiqi , Nebojsha Pavkoviç, Vlladimir Lazareviç, etj), për më tepër duhej të sanksionohej dhe dënohej shteti i Serbisë dhe ideologjia e tij. Si masë ndëshkimi dhe demokratizimi duhej të imponohej një program i de fashistizimit të Serbisë, të insistohej një qeverisje demokratike me vlera perëndimore, të pastrohej përmbajtja hegjemoniste e kushtetutës, të viheshin sanksione në prodhimin e armatimit, posedimit të armëve ofensive me fuqi të madhe shkatërruese, që janë kërcënim për fqinjët dhe rajonin. Bashkëpunimi dhe integrimi i Serbisë duhej të kushtëzohej me koncesione të çarta dhe të rrepta ndaj Serbisë, jo e kundërta kinse në emër të afrimit e integrimit, Evropa të bëjë koncesione ndaj politikave hegjemoniste dhe antidemokratike të Serbisë.
Duke bërë përllogaritje dhe taktizime gjeopolitike për interesat që kanë në raport me Rusinë Evropa dhe SHBA-të, ndoqën një politikë jo të drejtë dhe tolerante. Me sjelljet këshilluese dhe joshëse, Serbia është trimëruar që nga pas lufta e deri më sot, të vijoj rrugën e vet hegjemoniste pa pengesa. Serbia nuk kërkoi falje për gjenocidet e kryera, në Serbi për një çerek shekulli janë në pushtet njerëzit që ishin pjesëmarrës në mënyrë direkte dhe indirekte në kryerjen gjenocidit në Srebernicë, Safarit njerëzor në Sarajevë mbi popullatën civile dhe gjenocid në Kosovë. Kasta qeverisëse e Serbisë edhe sot është duke kultivuar hapur frymë armiqësore për aneksimin dhe rikthimin e Kosovës nën sundimin e saj. Serbia propagandon urrejtjen nacionale ndaj fqinjëve, shpreh pretendime territoriale, zhvillon propagandë dhe luftë speciale ndaj Kosovës, angazhohet për çnjohje dhe mos njohje të pavarësisë së Kosovës, ajo mban hapur qëndrim destabilizues ndaj shtetësisë së Kosovës deri me ndërhyrje diversante të armatosur me 24.09.2023 në rastin e Banjskës me grupin e Milan Radojqiqit.
đđđ«đđąđ đŹđĄđđđđą đ€đź đ đ„đšđ«đąđđąđ€đšđĄđđ đ đŁđđ§đšđđąđđą
QĂ«ndrimet fashiste tĂ« SerbisĂ« nuk u dĂ«shmuan vetĂ«m nĂ« ceremoninĂ« shtetĂ«rore tĂ« varrimit tĂ« gjeneralit kriminel Ratko Mlladiq, kĂ«tĂ« e dĂ«shmon edhe deklaratĂ« e para disa ditĂ«ve ku shprehet keqardhja e ministres sĂ« qeverisĂ« sĂ« SerbisĂ« Snezhana Paunoviq, pĂ«r mos suksesin e Sllobodan Millosheviqit pĂ«r pastrimin etnik tĂ« shqiptarĂ«ve. “Po tĂ« kisha qenĂ« nĂ« vendin e Millosheviqit nĂ« vitin 1998, do ta spastroja etnikisht KosovĂ«n”. Kjo deklaratĂ« nuk Ă«shtĂ« e kohĂ«s sĂ« luftĂ«s, Ă«shtĂ« e tashme e vitit 2026. /albanianpost.com. 13.07.2026/ Nuk Ă«shtĂ« thĂ«nĂ« nga njerĂ«z tĂ« zakonshĂ«m nĂ« njĂ« kafene tĂ« mbushur me avuj tĂ« rakisĂ«, por nga njĂ« ministre e qeverisĂ«, qĂ« nĂ« fakt shpreh hapur edhe qĂ«ndrimin qeveritar tĂ« SerbisĂ«. PĂ«r kĂ«tĂ« deklaratĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«sja e Komisionit Evropian, Anitta Hipper, kishte thĂ«nĂ« âDeklarata tĂ« tilla bien ndesh me vlerat e dinjitetit njerĂ«zor, pajtimit, llogaridhĂ«nies dhe marrĂ«dhĂ«nieve tĂ« mira fqinjĂ«sore, mbi tĂ« cilat Ă«shtĂ« ndĂ«rtuar Bashkimi Evropian.â /evropaelire.org. 14.07.2026/ QĂ«ndrimi i EvropĂ«s ishte i qullĂ«t, njĂ« deklaratĂ« kundĂ«rshtuese sa pĂ«r tĂ« kaluar radhĂ«n. NjĂ« deklaratĂ« e tillĂ« e ka âskuqurâ SerbinĂ« nga turpi. Nuk kishte qĂ«ndrim tĂ« qartĂ« dĂ«nues, Evropa duhet tĂ« ngrit zĂ«rin nĂ« qiell pĂ«r tĂ« mbrojtur vlerat e veta qĂ« janĂ« sot vlera kulmore tĂ« demokracisĂ« perĂ«ndimore. PĂ«rndryshe po ju hapen portat vlerave tĂ« kundĂ«rta, atĂ«herĂ« trimĂ«rohen qeveritĂ« dhe shtete antidemokratike, ju rriten prirjet gjenocidale edhe nĂ« kontinentin e EvropĂ«s.
Politikat përkëdhelëse të BE-së dhe të SHBA-ve si përpjekje për të demokratizuar Serbinë dhe për ta lidhë me perspektivën evropiane dolën të dështuara, kjo më së miri u dëshmua në rastin e varrimit të gjeneralit kriminel Ratko Mladiç me 7.09.2026, i cili u varros në Serbi me nderime shtetërore dhe me himnizim nga popullata serbe. Kjo sjellje dëshmon se nuk është ndëshkuar shteti për ideologjinë dhe veprimet fashiste, dhe as për gjenocidin e kryer nga makineria shtetërore vrastare. Për të çrrënjosë farën e së keqes, ideologjinë fashiste, ekspansioniste dhe nacionaliste, nga fuqitë perëndimore integrimi i Serbisë edhe sot duhet të kushtëzohet qartë, duhet ti imponohet demokratizimi mbikëqyrës përmes programit të denacifikimit të politikës hegjemoniste serbe.
đđŻđ«đšđ©đ đđźđĄđđ đĂ« đŹđąđ„đ„đđ đŹđą đđŻđ«đšđ©Ă«
ĂshtĂ« e logjikshme se zhvillimet e luftĂ«s sĂ« UkrainĂ«s dhe politikat e RusisĂ« kanĂ« shtuar presionin karshi EvropĂ«s, prandaj mĂ« nĂ« fund Evropa duhet tĂ« reflektoj edhe pĂ«r interesa tĂ« veta, se nĂ« territorin e saj nuk duhet tĂ« toleroj kultivimin e fashizmit, ai edhe sot duhet tĂ« dĂ«nohet dhe ndĂ«shkohet fuqishĂ«m. Ădo hamendje sot, do tĂ« ketĂ« çmimin e lartĂ« nesĂ«r, Evropa duhet tĂ« bĂ«het serioze nĂ« fushĂ«n e politikave tĂ« sigurisĂ« dhe strategjinĂ« e sigurisĂ« pĂ«r kontinentin. Nuk duhet tĂ« mjaftohet Evropa me deklarata, se Ă«shtĂ« gabimi qĂ« Ă«shtĂ« glorifikuar e kaluara historike pĂ«r njĂ« kriminel lufte si Ratko Mlaqdiqi. Ky arsyetim i qullĂ«t Ă«shtĂ« shmangie nga esenca e problemit, nuk po glorifikohet vetĂ«m e kaluar fashiste nĂ« kĂ«to manifestime, por mĂ« e keqja po kultivohet fashizmi i sotĂ«m, dhe pĂ«r mĂ« keq Evropa mbyllĂ« njĂ«rin sy. KĂ«tĂ« qĂ«ndrim tĂ« qullĂ«t e dĂ«shmon edhe deklarata e zĂ«dhĂ«nĂ«ses sĂ« Komisionit Evropian Paula Pinho. âFakti Ă«shtĂ« se ne kishim dĂ«gjuar se ishte planifikuar njĂ« varrim me nderime shtetĂ«rore dhe kjo nuk ka ndodhurâ. /Koha.net 7.09.2026/ ĂshtĂ« e pa kuptueshme pse tentohet nĂ« kohĂ«n e digjitalizimit dhe medias sociale tĂ« fshihet e vĂ«rteta? Pse e mashtron veten Evropa, pse shtrembĂ«ron realitetin kur ka tĂ« bĂ«jĂ« me shtetin e SerbisĂ«, ku e ka burimin dobĂ«sia e saj?
ĂshtĂ« i pa kuptueshĂ«m tolerimi i EvropĂ«s dhe SHBA-sĂ« deri mĂ« sot ndaj politikave tĂ« SerbisĂ«, e nĂ« anĂ«n tjetĂ«r duke rritur çdoherĂ« presionin ndaj KosovĂ«s. NjĂ«herĂ« pĂ«r tĂ« balancuar me RusinĂ« pĂ«r mes SerbisĂ«, e viteve tĂ« fundit pĂ«rmes SerbisĂ« pĂ«r tĂ« balancuar me RusinĂ« edhe pĂ«r luftĂ«n nĂ« UkrainĂ«, duke e trajtuar SerbinĂ« si aktorĂ« me vlerĂ« nĂ« kombinimet politike me RusinĂ«, e duke ja toleruar ambiciet nĂ« raport me KosovĂ«n, si dhe duke ja legalizuar qeverisjen diktatoriale nĂ« Serbi. Evropa dhe çdo vend demokratik duhet tĂ« luftojĂ« tĂ« keqen ende pa lindur, sepse pastaj pĂ«r gjithçka Ă«shtĂ« vonĂ« dhe rritet kostoja e kthimit nĂ« normalitet, si nĂ« fushĂ«n e sigurisĂ« po ashtu edhe nĂ« sistemin e vlerave demokratike bashkĂ«kohore.
